1 Kings 11

Sòlomòn ɨ faŋ tɨ̀ yvɨnɨ sɨ̂ Fɨyini fɨ

¹Sòlomòn nà n-kôŋ ghɨ̀kì ɨtum nô sɨ idvɨ̀, ɨ ghɨ̀kì ilaʼ i Mowàb nɨ̀ ɨghɨ Amòn nɨ̀ ɨghɨ Edòm, nɨ̀ ɨghɨ Sidòn nɨ̀ ɨghɨ Hît ɨ mala àŋena baʼsɨ̂ sɨ̂ wâyn Felò. ²Tɨlaʼ nâ tèyntɨ̀ ɨ ghɨ ma Fɨyini fɨ nɨn læ meyn bè sɨ̂ woyn Isìlæ̀ na, “Ka yi n-vìsi wul ɨ̀ mòʼ antêynɨ̀ nɨ̀ zɨ̀ mala wul ɨ wi a tɨ̂laʼ nâ ghàyn kèsa wul ɨ̀ mòʼ antêynɨ̀ nɨ̀ àŋena gvi màla wul antêynɨ̀ nɨ̀ zɨ̀. Samoʼ yì kæ visi a àŋena fyeʼtɨ zɨ a yì na koʼsɨ̂ mɨ̀yìnì mzɨ̀ a àŋena nɨn koʼsɨ. À n-ghɨ ìnkì i ghɨ̂kì nâ yèynì a Sòlomòn nɨn læ mala. ³Wu nà n-kelɨ ghɨ̀kì ighɨ nsòmbo sɨ a ghɨki ntoʼ, fî kelɨ ɨ̀kôs ɨ ki ighɨ ì tal. Ghɨ̀kì nâ ghèyn ɨ fyeʼtɨ ŋweyn wu nà bu koʼsɨ̂ wi Fɨyini. ⁴A nà ghɨ ta Sòlomòn lèma meyn, ghɨ̀kì nâ ghèyn ɨ fyeʼtɨ àtem a ŋweyn ɨ nì wu nà koʼsɨ̂ mɨ̀yìnì ɨ̀n lì ɨ nà bu koʼsɨ̂ wì Bôbo ɨ Fɨyini fɨ ŋweyn nɨ̀ àtem a ŋweyn à jɨ̀m ta bò ŋweyn Devìt nà n-koʼsɨ. ⁵Wu nà sɨ koʼsɨ̂ kɨ Ashtolèt ɨ fɨyini fɨ ghelɨ Sidòn, fî koʼsɨ̂ Milkòm ɨ fɨyini fɨ ghelɨ Amòn fifɨ̀ a ghelɨ Judà nà n-bâyn nô sɨ a ŋaŋ. ⁶À ti dzɨ zɨ̀ a Sòlomòn læ faŋ nà nî kɨ ìwo zɨ̀ a yi n-jofɨ̀ wi asɨ nɨ̀ Bôbo. Wu n-bu læ nà fî yvɨnɨ̂ sɨ̂ Bôbo nɨ̀ àtem a ŋweyn a jɨ̀mà ta bò ŋweyn.

⁷Kɨ̀ a mɨchi nâ ghè, Sòlomòn ɨ bàʼlɨ̀ àlêʼ ta ka ghɨ na koʼsɨ̂ Chemòsh ɨ fɨyini fɨ chaʼnɨnɨfɨ nɨ̀ ghelɨ Mowàb, fî koʼsɨ̂ Molèk ɨ fɨyini fɨ chaʼnɨnɨ fɨ nɨ̀ ghelɨ Amòn. Wu n-bàʼlɨ a kfɨ̂yn afî a yì n-ghɨ abàs ghè a ɨchfɨ̂ iyvɨ i nɨn sal ateyn a Jèlusalèm. ⁸Wu n-bàʼlɨ ìnkì ɨlwèʼ nâ yèynì nô mɨ sɨ̂ wùl ɨwi nɨ̀ ŋweyn ɨ̀ kfà ta ka àŋena na ndù fu tɨ̀fu tɨ nyoʼnɨtɨ sɨ̂ mɨ̀yìnì mɨ̀ àŋena ateyn baʼsɨ̂ nɨ̀ ɨ̀fwo ɨ lɨmtɨnɨ.

⁹Ɨtoŋ Bôbo ɨ yaf sɨ̂ Sòlomòn bòm ta wù bèyn jɨm sɨ̂ Bôbo ɨ Fɨyini fɨ ghelɨ Isìlæ̀. À nà n-ghɨ ma Bôbo fvɨ meyn ikèʼ nɨ̀ ŋweyn ingal ì bò, ¹⁰ɨ fu isaʼ sɨ̂ ŋweyn bè na ka wu nplæ̀ fyèʼtɨ nà koʼsɨ̂ mɨ̀yìnì ɨ̀n lì mɨtì wu faŋ tɨ̀ yvɨ̀nɨ sɨ̂ Bôbo Fɨyini. ¹¹Bòm tèyn, Bôbo bè sɨ̂ Sòlomòn na, ‘Ta wà nì meyn kɨ̀ iwo zɨ̀ a wà n-kɨŋ, teyn na wa n-chi wì a mɨkàyn nɨ̀ mà, ɨ̀ teyn na wa n-chî wì awo ghè a mà fu na wà chi ateyn, mɨ n-ghal fsɨ ɨ̀fôyn nâ wèyn sɨ̂ và ɨ̀ fu sɨ̂ wùl ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ và ɨlvɨ. ¹²Kɨ bòm ìkôŋ zɨ̀ a mà tî nà kelɨ sɨ̂ bò vâ, mɨ n-ghal fsɨ wi ɨfôyn ateyn a mɨchi nɨ̀ và, wâyn vâ nɨn læ̀ koʼ achɨ a mà kæ ghal sɨ fsɨ. ¹³Mɨtì mà læ̀ ghal fsɨ wi ɨfôyn ateyn ɨ̀ jɨ̀m bòm Devìt ɨ wul ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ mà, mɨ n-læ visi isas i ndo ìmòʼ sɨ̂ wâyn vâ, fì vìsi bòm ta Jèlusalèm nɨ̀n ghɨ àlêʼ kì a mà tî choʼ.”

Ɨ mbàynɨ̀ sɨ Sòlomòn

¹⁴Bôbo nì wùl ɨ gàyn mbàynɨ̀ sɨ̂ Sòlomòn. Wùl ɨ̀ nâ weyn nà n-ghɨ Hadàd ɨ wul ɨ̀ Edòm a ghɨ wul àyùŋtɨ̀ a ntoʼ. ¹⁵Ma à n-læ meyn nà ghɨ achi a li-a, Devìt ɨ ghɨ a Edòm, Jakôbo ɨ bò ndo ìwòŋ ɨ koʼ sɨ gvɨ̀mi ghelɨ ghì a ghɨ tî zue, ɨ zue kɨ ghɨ̀lûmnɨ̀ ghɨ̀ jɨ̀m a Edòm. ¹⁶Jowàb ŋêyn Sugèyʼsɨ Isìlæsɨ̀ nɨn chi afu sɨ a njoŋsɨ ntufa ɨ zue ghɨ̀lûmnɨ̀ kɨ ghɨ̀ jɨ̀m. ¹⁷Mɨtì Hadàd ɨ leʼ ŋêyn ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ bò ŋweyn ghɨli a ghɨ ghelɨ Edòm ɨ ndù a Ijìb a ghɨ tì Hadàd ɨ bu ghɨ kɨ wayndà. ¹⁸Àŋena nɨn læ ndu chem a Midìyàn, ɨ lù afu ɨ ndù a Balàn, ghɨ̀lûmnɨ̀ baʼsɨ̂ sɨ̂ àŋena, ŋêyn àŋena ndù a Ijìb ɨ yeyn Felò ɨ fòyn Ijìb wu fu ndo sɨ̂ àŋena ɨ fi bè ghɨ nà fu ɨ̀fwo ɨ yɨnɨ sɨ̂ àŋena, fòyn ɨ fu nse sɨ̂ Hadàd.

¹⁹Felò nà n-kôŋ Hadàd nô a jûŋ ɨ li fu wâynà wi nɨ̀ ŋweyn na Hadàd mala. Wi ntoʼ vzɨ̀ a ghɨ n-fu jêmtɨ̀ ŋweyn sɨ̂ Hadàd nà n-ghɨ Tapenès. ²⁰Jèmtɨ̀ wi ntoʼ nâ wèyn ɨ bzɨ wayn ɨ lûmnɨ̀ ɨ Tafenès ɨ lemsɨ koʼ nɨ̀ wayn àteyn a ntoʼ nɨ̀ Felò. Izɨyn i wayn nâ wèynì nà n-ghɨ Genubàt. Wu nà n-ghɨ kɨ ŋêyn woyn Felò a ntoʼ.

²¹À nà n-ghɨ ta Hadàd yvɨ a Ijìb na Devìt kfɨ meyn, Jowàb ɨ boŋ kfɨ, Hadàd ɨ bè sɨ̂ fòyn na, “Visi mà kasi kfa ilaʼ nɨ̀ ghès.”

²²Fòyn ɨ bɨf sɨ̂ ŋweyn na, “À n-ghɨ bòm ghà? À n-ghɨ àfo à kà ta mà faŋ tɨ̀ fu sɨ̂ và wà na sɨ kòŋ sɨ kfa ilaʼ nɨ̀ zɨ̀ a?” Wu bè na ngaŋ! Visi mà kasi nà kfâ, ɨ bè tì ɨ lù ɨ kasi kfa sɨ a ilaʼ nɨ̀ ŋweyn. Wu se sɨ nà ghɨ ta fòyn ɨ nà ghɨ mbàynɨ̀ ì bemnɨ sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀.

²³Fɨyini fɨ ɨ nì mbàynɨ̀ Sòlomòn ì lì ɨ fi gàyn a ghɨ Lezòn ɨ wâyn Elìyadà. Rezòn nà n-ghɨ ma wù lèʼ leʼ ɨ fòyn àŋena a ghɨ Hàdadezà ɨ fòyn ìlaʼ i Zobà, ²⁴ɨ leʼ tî ɨ yvɨ̀ŋtɨ̀ ghelɨ ghì a ghɨ n-mom awo ato-a ɨ nà sɨ ghɨ àtu sɨ̂ àŋena. Wu n-ni iwo nâ yèynì ma Devìt tɨm meyn yɨ Hadadezà iwòŋ ɨ̀ zuètɨ ghelɨ Silìyà ghì a ghɨ n-ghɨ abàs nɨ̀ ŋweyn. Rezòn ɨ lù ŋêyn ànôyn a ŋweyn nâ kì ɨ ndu nà chî a Dàmaskùs, a ghɨ àlêʼ kì a anôyn a ŋweyn nâ kì nɨn læ lèm ŋweyn afu sɨ̂ fòyn Silìyà. ²⁵Wu nà n-ghɨ mbàynɨ̀ sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀ a mɨchi nɨ̀ Sòlomòn nô ɨ̀n jɨ̀m.

²⁶Wùl ɨ̀lvɨ̀ vzɨ̂ a wu n-læ gayn mbàynɨ̀ sɨ̂ Sòlomòn nà n-ghɨ Jèlobowàm ɨ wâyn Nebàt a ghɨ wul ìsas i ndo nɨ̀ Eflèm a ntèʼ Zeledà. Wu nà n-ghɨ wul ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ Sòlomòn, nà ŋweyn ɨ ghɨ Zelùwà, wu làlì ɨ nà sɨ ghɨ mbàynɨ̀ Sòlomòn.

²⁷Iyeynì nɨn ghɨ ìwo zɨ̀ a yi n-læ nì, Jèlobòwàm ɨ nà ghɨ mbàynɨ̀ Sòlomòn. Sòlomòn nɨn læ meyn bàʼlɨ̀ Milò ɨ kasi bàʼlɨ̀ ɨlwêʼ vzɨ̀ a wu nà n-ghɨ ma wu bɨytɨ meyn a ntèʼ ntoʼ nɨ̀ Devìt ɨ bò ŋweyn. ²⁸Jèlobòwàm nâ wèyn ɨ nà n-ghɨ wul kya ìfêl nô sɨ a ŋaŋ. Sòlomòn ɨ yeyn na wù n-kya sɨ ni ifêl i juŋì, ɨ lèm na wù na ghɨ àtu sɨ̂ ghelɨ ghɨ felɨnɨ ghì a ghɨ fvɨ̀ isas i ndo nɨ̀ Josèf nô ghɨ̀ jɨ̀m.

²⁹A læ nà ghɨ achi a li-a, Jèlobòwàm ɨ lù a Jèlusalèm ɨ nà fvɨ̂ ndu-à, ɨ kòynɨ̀ nɨ̀ Ahijà ɨ nfèʼtɨ̀ ìghaʼnɨ ɨ wul ɨ̀ ntèʼ Shilò, a ghɨ tì ma Ahijà maʼ meyn dàla i fɨ. À nà n-ghɨ kɨ àŋena ghɨ̀ bò alèʼ nâ ghàyn ma ghɨ fvɨ meyn ntèʼ Jèlusalèm. ³⁰Ahijà ɨ choʼ dàla i fɨ nɨ̀ ŋweyn ɨ ghal awu ɨ bàytɨ̀ ɨbyâs njvàsɨ̀ bò, ³¹ɨ bè sɨ̂ Jelobòwàm na, “Li ɨbyâs ìvɨm bòm ta mà sɨ kɨŋ sɨ bàs ɨfôyn ɨ Sòlomòn sɨ fu asas a ndosɨ ìvɨm sɨ̂ và, à n-ghɨ ìwo zɨ̀ a Bobô Fɨyini fɨ Isìlæ̀ bè. ³²A n-faŋ kɨ ìsas i ndo ìmòʼ sɨ̂ Sòlomòn bòm wul ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ mà Devìt, afî ghɨ bòm ntèʼ Jèlusalèm zɨ̀ a mà choʼ na à na ghɨ ntèʼ yem antêynɨ̀ ìlaʼ i Isìlæ̀ ì jɨ̀m. ³³Sòlomòn baʼsɨ̂ nɨ̀ ghelɨ Isìlæ̀ bu chi ta bò ŋweyn Devìt, Àŋena bû yvɨ iwo zɨ̀ a mà bè, àŋena nɨn yvɨnɨ̂ wì, nî wì iwo zɨ̀ a yi n-ghɨ àtì-ati. Àŋena nɨn koʼsɨ̂ mɨ̀yìnì mɨ̀ tɨ̀laʼ tɨ lûtɨ̀. Àŋena nɨn koʼsɨ̂ Ashtolèt ɨ fɨyini fɨ kifɨ fìfɨ̀ a ghelɨ Sidòn nɨn koʼsɨ, koʼsɨ̂ Chemòs ɨ fɨyini fɨ ghelɨ Mowàb, koʼsɨ̂ Milkòn ɨ fɨyini fɨ ghelɨ Amòn.

³⁴Mɨ n-læ choʼ Devìt sɨ a wûl ɨ̀ fèlɨnɨ nɨ̀ mà, wu nà yvɨnɨ̂ mà, lèm tɨ̀saʼ temtɨ. Bòm ŋweyn, mɨ n-fsɨ wi ɨfôyn sɨ awu nɨ̀ Sòlomòn. Mɨ n-vsi-à a wù saʼ ndù chem a ngòʼsɨ nɨ̀ ŋweyn. ³⁵Mɨtì a mà fsɨ ɨfôyn ateyn sɨ awu nɨ̀ wâyn Sòlomòn ɨ̀ fù asas a ndosɨ ìvɨm sɨ̂ và a Jèlobòwàm, ³⁶ɨ̀ fu ìmòʼ sɨ̂ woyn Sòlomòn ta ka wùl ɨ̀ na lum ghɨ kɨ ghɨ saʼ a Jèlusalèm a ntèʼ afî a mà choʼ lèm na ghɨ na koʼsɨ̂ mà ateyn, ma wù fvɨ̀ isas i ndo nɨ̀ wùl ɨ̀ fèlɨnɨ nɨ̀ mà Devìt. ³⁷Mɨ n-lèm và sɨ a fòyn, a wà na kelɨ àdyaʼ nô mɨ atû ghà vzɨ̂ a atem à kya nɨn kɨŋ. Wà na ghɨ fòyn sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀. ³⁸Wà kæ nà yvɨ ìwo zɨ̀ a mɨ n-bê, chî ta mɨ n-kɨŋ, nî ìwo zɨ̀ a yi n-ghɨ àtì-ati asɨ nɨ̀ mà, lêm tɨ̀saʼ temtɨ kɨ̀ ta wùl ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ mà Devìt, a mà na ghɨ ghesɨ̀và ɨ̀ nì a wùl na lum ghɨ kɨ ghɨ saʼ ta fòyn a Isìlæ̀ ma wù fvɨ̀ isas i ndo nɨ̀ và kɨ̀mɨ ta ɨvzɨ̂ a wu nà n-lum ghɨ kɨ ghɨ saʼ ta fòyn a Judà ma wù fvɨ̀ isas i ndo nɨ̀ Devìt, a mà fu ilaʼ i Isìlæ̀ sɨ̀ và. ³⁹Mɨ n-nì-à a isa i ndo nɨ̀ Devìt jɨŋ bòm ìwo nâ yèynì, mɨtì àŋena nɨn jɨ̂ŋfaŋ wi faŋ.”

⁴⁰Sòlomòn ɨ nà sɨ kɨŋ sɨ zue Jèlobòwàm mɨtì Jèlobòwàm ɨ leʼ ndu dùʼì a Ijìb ŋêyn Shisbàk ɨ fòyn Ijìb ɨ faŋ kɨ afu sɨ chem ta ka Sòlomòn kfɨ.

Fòyn Sòlomòn ɨ kfɨ

⁴¹Nô mɨ ghà ta Sòlomòn nɨn læ ni sɨ zɨ̀tɨ̀ a nzɨ̀tɨ sɨ chem a ngòʼsɨ nɨn ghɨ ma ghɨ nyaʼ meyn a ŋwàʼlɨ̀ afî a ghɨ n-toŋtɨ na ɨ fɨtɨtɨ̂ fɨ Sòlomòn. ⁴²Sòlomòn nɨn læ saʼ ilaʼ i Isìlæ̀ ì jɨ̀m ta fòyn sɨ a bèŋ mɨ̀vɨm ɨ̀n kæ̀, ⁴³ɨ kfɨ ghɨ gvɨ̀mì ŋweyn a ntèʼ ntoʼ nɨ̀ Devìt ɨ bò ŋweyn. Wâyn ŋweyn ɨ Lehobòwàm ɨ dùʼì a ŋweyn achɨ ta fòyn.