Skip to content

1 Samuel 15

Ŋwàʼlɨ̀ 1 Samwèl

Bôbo ɨ suʼsɨ Sôl sɨ a Fòyn

1À n-læ nà ghɨ achi a li-a, Samwèl ɨ bè sɨ̂ Sôl na, “À n-ghɨ mà vzɨ̂ a Bôbo nɨn læ bè na mà yisi vâ sɨ dyèyn na wù choʼ meyn và sɨ a fòyn ghelɨ Isìlæ̀. Yvɨtɨ iwo zɨ̀-ì a Bôbo bè na mà be sɨ̂ và. 2Bôbo bè na, ‘Mɨ n-fu ngeʼ sɨ̂ ghelɨ Amalèk bòm ngeʼ zɨ̀ a àŋena nɨn læ nì sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀. À nà n-ghɨ ta ghelɨ Isìlæ̀ lù ilaʼ i Ijìb ɨ̀ nà gvî afêyn, ghelɨ Amalèk ɨ gvɨ̀ àŋena a dzɨ ɨ nà nû àŋena. 3Li ghelɨ iwòŋ nɨ̀ và lvɨ̂yn ɨ ndù nu ghelɨ Amalèk ɨ bebsɨ nô mɨ ghà vzɨ̂ a àŋena nɨn kelɨ. Ka wa n-vìsi wul sɨ ateyn tɨ̀ zuè. Yì zuetɨ àŋena nô ghɨ̀ jɨ̀m sɨ zɨ̀tɨ̀ kɨ nɨ̀ ghɨ̀lûmnɨ̀ nɨ̀ ghɨ̀ki nɨ̀ woynda nô nɨ̀ woyn ghɨbolɨ. Yì zuetɨ kɨ̀mɨ nyamsɨ àŋena ma à ti nyamsɨ mbòloʼ nɨ̀ njɨ̀sɨ̀ nɨ̀ kàmelsɨ̀ nô nɨ̀ njàkaysɨ̀.’”

4Sôl ɨ jàŋtɨ ghelɨ iwòŋ nɨ̀ ŋweyn ŋêyn àŋena tsɨ̀yntɨ̀ a ntèʼ Telèm. Wu n-yvɨ̀ŋtɨ àŋena tî ɨ yeyn àŋena ghɨ nkam ighɨ ì bò nɨ̀ nkamsɨ ìvɨm. Ghelɨ nkamsɨ ìvɨm nà n-ghɨ ma ghɨ fvɨ̀ gvì a Judà, ghɨli ghèyn nkam ighɨ ìbo fvɨ̂ gvì a Isìlæ̀. 5Sôl ɨ li ndù nɨ̀ ghelɨ iwoŋ nɨ̀ ŋweyn a ntèʼ Amalèk ɨ nà sɨ gvɨ̂ àŋena afoŋlɨ a li-a jvà ɨ ghɨ wi ateyn. 6Sôl ɨ tum bè sɨ̂ ghelɨ Kên na, “Yì fvɨ vìsi ghelɨ Amalèk. Mɨ n-kɨŋ sɨ zuetɨ àŋena, yi jofɨ̀ wì na mà se sɨ zuetɨ ɨ̀ boŋ zuètɨ zɨ̀. Yi n-ghɨ tèyn bòm ta yi n-gamtɨ meyn ghelɨ Isìlæ̀ ɨtuʼ ta àŋena nɨn leʼ sɨ ilaʼ i Ijìb.” Nô mɨ ɨlvɨ gha ghelɨ Kên ɨ lù ɨ visi ghelɨ Amalèk.

7Sôl ɨ lì ghelɨ iwoŋ nɨ̀ ŋweyn ŋêyn àŋena ndu nù ghelɨ Amalèk kɨ̀ sɨ zɨ̀tɨ̀ a ntèʼ Hàvilà sɨ ndù sɨ chem a shû abàs a Ijìb ghè a ɨchfɨ iyvɨ i nɨn sal ateyn. 8Sôl ɨ ghal fòyn Amalèk izɨyn i ŋweyn i ghɨ Agàg ɨ faŋ tɨ zue mɨtì ɨ bè na ghɨ zuetɨ ghelɨ ŋweyn nô ghì jɨ̀m. 9Àŋena nɨ̀n bu visi kɨ Agàg tɨ̀ zue, ghɨ n-visi meyn kɨmɨ njɨ̀sɨ nɨ̀ nyamsɨ mbòloʼ sɨ jûŋsɨ̀ baʼsɨ̂ nɨ̀ woyn njɨ̀sɨ nɨ̀ woyn nyamsɨ mbòloʼ ghì a ghɨ nà n-kûylɨ̀ ɨ fi visi nô mɨ ghà ɨlvɨ̀ vzɨ̂ a kɨ nà n-jofɨ̀. Àŋena nɨ̀n bu nà kɨŋ sɨ zuetɨ ɨfwo ɨ̀ jɨ̀m a bu kɨ nyam sìsɨ̀ a sɨ nà n-jebtɨ kêʼ keʼ, bu ghɨ wi sɨ afo. 10Bôbo taŋi sɨ̂ Samwèl ɨ bè na, 11“Mɨ n-kumî ɨ̀wuyn ta mà tî lèm Sôl sɨ a fòyn Isìlæ̀ bòm ta wù beyn meyn jɨm sɨ̂ mà ɨ̀ nà bu nî wi iwo zɨ̀-ì a mà tî bè na wù na ni-à.” A nà sɨ ghɨ ta Samwèl yvɨ iwo nâ yèynì ɨtoŋ ŋweyn ɨ yaf wu chi jem kɨ sɨ̂ Bôbo têyn ɨtuʼ layn.

12Ɨtuʼ ɨ nà layn gvî kɨ tèyn Samwèl ɨ làlì ɨ ndù sɨ yeyn Sôl mɨtì ghɨ bè sɨ̂ ŋweyn na Sôl ndu meyn ɨ̀ tom ngòʼ a ntèʼ Kamèl ta ka yì na dyèyn sɨ̂ ghelɨ na wù n-ghɨ kɨ nô wul ɨ̀ bemnɨ ɨ̀ lù sɨ afu ɨ̀ kàlì a ntèʼ Gilgàl.

13Samwèl ɨ ndu koli Sôl a ntèʼ Gilgàl, Sôl ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Mɨ n-jêm na Bôbo boysɨ vâ. Ma ni meyn ìwo zɨ̀-ì a Bôbo tî bè na mà ni.”

14Mɨtì Samwèl ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Wà bè na wà zuetɨ meyn nyamsɨ ghelɨ Amalèk nâ sìsɨ̀ nô sɨ̀ jɨ̀m, njɨ̀ sèynsɨ̀ a sɨ n-dzɨ̂nɨ̀ a ma atu tèyn na sɨ fì ghɨ sɨ̀ kà? Mɨ n-yvɨ kɨmɨ ta nyamsɨ mbòloʼsɨ nɨn dzɨ̂nɨ̀.” 15Sôl ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “À tî fsɨ̀ ghelɨ iwoŋ nɨ̀ mà fsɨ̀ nyamsɨ ateyn sɨ̂ ghelɨ Amalèk. Àŋena tî fsɨ lèm sɨ fu sɨ ifu sɨ̂ Bôbo Fɨyini fyafɨ. Ghèsɨ ti meyn zuètɨ nô sɨ̀ jɨ̀m ɨ̀ vìsi kɨ ɨseyn nâ sèynsɨ̀.”

16Samwèl ɨ bè sɨ̂ Sôl na, “Ka fì tàŋi. Mɨ n-fêʼtɨ̀ ìwo zɨ̀-ì a Bôbo tî bè sɨ̂ mà nɨ̀ntuʼ.” Sôl ɨ bɨf sɨ̂ ŋweyn na, “Wù tî bè na gha?”

17Samwèl ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “ Ba wà sɨ ghɨ fòyn Isìlæ̀ lvɨ̂yn nô mɨ ta wà tî nà li wì na wà n-ghɨ àfo? À tî chòʼ Bôbo chòʼ vâ sɨ-a fòyn a Isìlæ̀ ɨ̀ tùm vâ na wà ndu nì ìwo sɨ̂ ŋweyn. 18Wù tî bè na wà ndu zuètɨ mèsì ghelɨ Amalèk bòm ta àŋena nɨn ghɨ ghelɨ ghɨ bɨ, na wà ndu tɨm zuetɨ àŋena kɨ ghɨ̀ jɨ̀m, ka nô wùl ɨ̀ mòʼ faŋ. 19Bòm ghà ta wà tî faŋ tɨ̀ yvɨ̀nɨ Bôbo a? Bòm ghà ta wà tî fsɨ ɨfwo àŋena ɨ̀ nì mbɨ asɨ nɨ̀ Bôbo a?”

20Sôl ɨ bèynsɨ̀ ɨ bè na, “Ma ti meyn nì ìwo zɨ̀-ì a Bôbo tî bè na mà ndu nì. Ma ti meyn zuètɨ mesì ghelɨ Amalèk nô ghɨ̀ jɨ̀m ɨ̀ ghal Agàg ɨ fòyn àŋena. 21À tî fsɨ ghelɨ iwoŋ nɨ̀ mà fsɨ̀ nyamsɨ mbòloʼ nɨ̀ njɨ̀sɨ̀ sɨ̂ ghelɨ Amalèk. Àŋena tî lì kɨ̀ sɨ jûŋsɨ̀ sɨ fu sɨ ifu sɨ̂ Bôbo Fɨyini fyafɨ a ntèʼ Gilgàl.”

22Mɨtì Samwèl ɨ bèynsɨ̀ ɨ bɨf nâ,

“À n-ghɨ ìwo ì kà a yi n-nî na Bôbo na saŋlɨ-a? Na wà fu ifu sɨ̂ ŋweyn ma na wà yvɨnɨ ŋweyn a?

Yi n-jofɨ̀ sɨ nà yvɨnɨ Bôbo chwo sɨ nà fu tɨfu sɨ̂ ŋweyn. Yi n-jofɨ̀ sɨ nà yvɨnɨ̂ ìwo zɨ̀-ì a wù n-bê chwo sɨ nà fu nô njɨ̀sɨ ghaʼlɨnɨsɨ sɨ̂ ŋweyn.

23À n-gvî ɨlvɨ ta ghelɨ nɨ yvɨnɨ wì Bôbo àŋena nà ghɨ kɨ mɨ ta ghelɨ ghì a ghɨ n-kfɨl avɨ̂ŋ, ɨghî a ghɨ ghaŋsɨ ɨwuyn ɨ ghɨ kɨmɨ ta ghelɨ ghì a ghɨ n-koʼsɨ ɨ̀nfyèʼsɨ̀.

Ta wà chàs meyn ìwo zɨ̀-ì a Bôbo bè, wù bu fì lî wì vâ sɨ a fòyn.”

24Sôl ɨ bèynsɨ bè sɨ̂ Samwèl na, “Yi n-ghɨ samoʼ na ma ni meyn mbɨ. Ma bû yvɨ̀nɨ Bôbo, ɨ̀ faŋ kɨ̀mɨ tɨ̀ nì iwo zɨ̀-ì a wà bè na mà ni. Ma ti meyn nà fâyn ghelɨ iwòŋ nɨ̀ mà ɨ̀ kwo nì ìwo zɨ̀-ì a àŋena nɨn kɨŋ. 25Mɨ n-chwotɨ̂ và, lèysɨ fu mbɨ yem ɨ gvì ghesɨ̀và kasi ndù yèyn ghelɨ̀ ghem ta ka mà fu ikoʼsɨ sɨ̂ Bôbo.”

26Mɨtì Samwèl ɨ bè sɨ̂ Sôl na, “Mà kàʼ ma bû kàsi ndù ghesɨ̀và. Wà chas meyn gyâ Bôbo, wù suʼsɨ và sɨ a fòyn Isìlæ̀.”

27A nà sɨ ghɨ ta Samwèl Bèynsɨ̀ ɨwuyn sɨ lù Sôl ɨ ghal ighaŋ i ndzɨsɨ nɨ̀ ŋweyn sɨ bàsà. 28Ta sɨ bàsà tî Samwèl ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “À ti kɨ̀ ta Bôbo ghàl meyn fsɨ adyaʼ à kya sɨ a fòyn Isìlæ̀. Wù fsɨ meyn fù sɨ̂ wùl a ghɨ kɨmɨ wul ɨ̀ Isìlæ̀ wu chî nchînɨ̀ àtì-ati chwô và. 29Fɨyini fɨ ngaŋtɨnɨ fɨ nɨ̀ Isìlæ̀ lum wam wi, bê ìwo bu fì kfɨnɨ̂ wì. Wù n-ghɨ wi wul mɨ̀sòŋ sɨ nà be iwo wu kasi kfɨnɨ.”

30Sôl ɨ bè na, “Ma ni meyn mbɨ. Mɨ n-chwotɨ̂ na wà leytɨ ma asɨ nɨ̀ chyeʼsɨ sèynsɨ̀ baʼsɨ̂ nɨ̀ ghelɨ Isìlæ̀ ghêyn, fî chwotɨ̂ na wà kasi gvì ta ka mà koʼsɨ Bôbo Fɨyini fyafɨ.” 31Samwèl ɨ kæ kasi sɨ ndu ŋêyn Sôl na wù koʼsɨ Bôbo.

32Samwèl ɨ bè sɨ̂ Sôl na, “Gvi nɨ̀ Agàg ɨ fòyn Ghelɨ Amalèk sɨ̂ mà.” Agàg ɨ boynɨ gvì asɨ nɨ̀ Samwèl kya na ghɨ n-bu fì zue wi zɨ.

33Samwèl ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na,

“Mɨ n-zue và a nà vâ boŋ wò vâ kɨ ighel ta wà sɨ ghɨ ma wà nî meyn ghɨ̀kì ghɨli boŋ wò woyn àŋena.”

Samwèl ɨ zue Agàg asɨ abaŋ ifu nɨ̀ Bôbo a ntèʼ Gilgàl.

34Ta wù zuè tî ɨ̀ lù ndù a Lamà, Sôl ɨ kasi koʼ a ŋweyn abe a Gibìyà. 35Samwèl ɨ læ jèl ɨ kfɨ kɨ̀ ta wù fî ndù sɨ yeyn Sôl nô mɨ ta wu nà n-koynsɨ isuyn sɨ̂ Sôl nô mɨ ɨlvɨ gha ta wù kfàʼtɨ̀ ŋweyn. Bôbo nà ghɨ nɨ̀ ìkumi ɨwùyni na wù n-læ meyn lèm Sôl sɨ a Fòyn Isìlæ̀.