Genesis 31

Jàkôb ɨ leʼ Labàn

¹À n-læ meyn nà ghɨ achi a li-a, Jàkôb ɨ yvɨ na woynà wi nɨ̀ ŋweyn nɨn ndɨ̂mlɨ̀ bê na, “Jàkôb li meyn nô mɨ ghà ta bò wes tî nà kelɨ-a ɨ̀ ghàʼ ateyn.” ²Wu n-yvɨ̀ tî ɨ fi keli kɨmɨ na Labàn bu fì kôŋ wì ŋweyn ta wù tî nà kôŋ sɨ asɨ. ³Bôbo Fɨyini ɨ kæ bè sɨ̂ Jàkôb na, “Kasi kfa sɨ a ilaʼ nɨ̀ ghɨ̀bo ghya ɨ ndu yeyn ghelɨ̀ ghya. Mà na ghɨ ghesɨ̀và, tôʼnɨ̀ nɨ̀ và.” ⁴Jàkôb ɨ kæ tum sɨ jàŋ Liyà ŋêyn Lashèl na àŋena gvi ɨ̀ yèyn ŋweyn ɨtwaʼ nyâmsɨ̀. ⁵Àŋena gvì wu bè sɨ̂ àŋena na, “Ma yeyn meyn na bò vzɨ bu fì kôŋ wì ma ta wù tî nà kôŋ sɨ a asɨ. Mɨtì Fɨyini fìfɨ̀ a bò wom nɨn koʼsɨ gamtɨ meyn mà. ⁶Yi n-kya na ma felɨ meyn sɨ̂ bò vzɨ kɨ̀ nô nɨ̀ àdyaʼ à kema à jɨ̀mà, ⁷bò vzɨ ɨ lum lɨsɨ̂ kɨ lɨsɨ ma, kfɨnɨ̂ àfo kì a wù n-kelɨ sɨ fu sɨ̂ mà. Mɨtì Fɨyini fɨ bû fù dzɨ na wù ni iwo i bzɨ-i i li sɨ̂ mà. ⁸Bò vzɨ nà n-bê nô mɨ ɨlvɨ gha na, ‘Bzɨsɨ nyaylɨnɨsɨ na ghɨ ɨsîsɨ̀ a wu n-fu sɨ̂ mà,’ bzɨsɨ ɨ bzɨ woyn ghɨ nyâylɨ̀ kɨ nyaylɨ. Wù bê na, ‘Sɨ fɨblɨnɨsɨ na ghɨ ɨsîsɨ̀ a wu n-fu sɨ̂ mà,’ sɨ bzɨ kɨ woyn ghɨ fɨblɨnɨ. ⁹À ti dzɨ zɨ̀ a Fɨyini fɨ fsɨ̀ bzɨsɨ bò vzɨ ateyn ɨ̀ fù sɨ̂ mà.”

¹⁰“À n-læ meyn nà ghɨ achi a li-a, ɨlvɨ ghê a bzɨsɨ nɨn nî sɨ nà ku ateyn, jèm ɨ kfa chɨ ma, ma yeyn tɨfef tɨ nyaylɨnɨtɨ nɨ tɨfɨblɨnɨtɨ nɨ tɨlitɨ tɨ ghɨ a wàmisɨ-a-wàmisɨ tɨ ku bzɨsɨ kisi. ¹¹Nchì Fɨyini ɨ toŋtɨ mà a jêm nâ ghè na, ‘Jàkôb’ ma bɨmi na, ‘Mà wêyn.’ ¹²Yi bè sɨ̂ mà na, ‘Ki, a ka wà yeyn na tɨfef tìtɨ̀ a tɨ n-ku bzɨsɨ nô tɨ̀ jɨ̀m nɨn nyâylɨ̀ nyaylɨ, tɨlitɨ fɨblɨ̂fɨ̀blɨ tɨlitɨ ɨ ghɨ a wàmisɨ-a-wàmisɨ. Yi n-ghɨ tèyn bòm ta ma yeyn meyn àwo kì a Labàn nì sɨ̂ và nô à jɨ̀m. ¹³À n-ghɨ ma Fɨyini fìfɨ̀ a fɨ n-fvɨ̀ a wa ikèʼ a Betèl tì alèʼ ghè a wa n-tom ngòʼ ɨ sfɨ̀ytɨ̀ mɨ̀vɨl ateyn sɨ a nchwæ na ma fvɨ meyn a wa ikèʼ tì ɨ fi lèm ìchfɨ̂nɨ̀ sɨ̂ mà. Lu kɨ lvɨ̂yn ɨ kasi kfa sɨ a yi ilaʼ.’”

¹⁴Jàkôb nɨn taŋi tî, Liyà ŋêyn Lashèl ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Nô àfo a li-a bu ghɨ wi a bò wes kfɨ a ghèsɨ̀ li. ¹⁵Wù n-nî kɨ sɨ̂ ghès ta wù nì sɨ̂ ghelɨ ghɨ gvinɨ. Ifêl zɨ̀ a wà fèlɨ̀ sɨ̂ ŋweyn sɨ koʼ sɨ chem layn nɨn ghɨ ɨ̀kwo atu nɨ̀ ghès ma wù sɨ ghɨ ma wù yɨ meyn nô ɨ̀ jɨ̀m. ¹⁶Yi n-ghɨ samoʼ na ighaʼ nâ yèynì a Fɨyini fɨ fsɨ̀ sɨ̂ bò wes têyn nô ì jɨ̀m ɨ̀ fù sɨ̂ và nɨn kelɨ ghèsɨ̀ wôyn ghesɨ. Ni læ̂ kɨ iwo zɨ̀-ì a Fɨyini fɨ bè na wà ni.”

¹⁷Jàkôb ɨ koʼsɨ woyn ŋweyn nɨ̀ ghɨ̀ki ŋweyn atû kàmêlsɨ̀, ¹⁸ɨ tsɨynsɨ nyamsɨ ŋweyn nô sɨ̀ jɨ̀m sɨ nà ndû asɨ. Wù n-li meyn nô mɨ ghà ɨlvɨ̀ vzɨ̂ a wu n-kèli a Badan Alàm ɨ kasi kfa ndù ɨ yeyn bò ŋweyn Yisàk a ilaʼ i Kenàn.

¹⁹Àŋena nɨ̀n se sɨ lu tî ma Labàn seʼ meyn sɨ kom iwî i njɨ̀sɨ̀ nɨ̀ ŋweyn, Lashèl ɨ choŋ mɨyini mɨ̀ bò ŋweyn. ²⁰Jàkôb ɨ leʼ lù bula wù fêʼtɨ̀ sɨ̂ Labàn ɨ wul ɨ̀ Alàm vzɨ̀. ²¹Wu n-leʼ ɨ lu kɨ nɨ̀ ɨ̀fwo ɨ̀ jɨ̀m ta wu nà n-kelɨ ɨ ndu dyàŋ jvâ Yuflèt ɨ ndù dzɨ a ilaʼi kfɨynsɨ ili ghɨ toŋtɨ̂ na Gilèd.

Labàn ɨ nyɨŋ ibàm nɨ̀ Jàkôb

²²A nà ghɨ ibàm i mɨchi ɨ̀n tal, Labàn ɨ yvɨ na Jàkôb leʼ meyn lù. ²³Wu lì ghelɨ ŋweyn ghɨli ŋêyn àŋena ɨ nyɨŋ ibàm nɨ̀ Jàkôb sɨ a mɨchi nsòmbo ɨ koli ŋweyn ilaʼ i kfɨynsɨ nâ ghè a Gilèd. ²⁴Fɨyini fɨ ɨ fvɨ̀ ikèʼ nɨ̀ Labàn nɨ̀ntuʼ a jêm ɨ̀ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Wa tôʼnɨ̀-à ka wa n-làysɨ̀ ìyôl zɨ̂ Jàkôb afêyn.”

²⁵Labàn nɨn se sɨ koli Jàkôb a Gilèd tì ma Jàkôb ŋêyn ghelɨ ŋweyn kas meyn mɨ̀two ɨ̀ bɨ̀ ateyn. Labàn ŋêyn ghelɨ ŋweyn ɨ boŋ kas mɨtwo mɨ̀ àŋena afu. ²⁶Labàn ɨ kæ bɨf sɨ̂ Jàkôb na, “Wà mòm ghà sɨ̂ mà teyna? Wà lɨ̀sɨ mà ɨ̀ lì lù nɨ̀ wôyn ghem têyn ta wà tɨm yɨ̀ iwòŋ bòm ghà? ²⁷Bòm ghà ta wà tî se sɨ lù ɨ̀ faŋ tɨ fêʼtɨ̀ sɨ̂ mà? Wa na n-fêʼtɨ̀ sɨ̂ mà, ma ma ti meyn tsɨ̀ynsɨ kɨ̀ nô và nɨ̀ ìsaŋlɨ i nɨ̀ àdèŋà yem njàŋsɨ̀ buʼ nchùmsɨ nɨ̀ tɨ̀luŋtɨ, toŋ tɨ̀soŋ. ²⁸Wà bu tî vìsi kɨ̀ nô na mà toŋtɨ wôyn ghem nɨ̀ woyn àŋena ɨ̀ bè na àŋena jel a jûŋ. Wà nî meyn kɨ̀ nô ìwo i angù. ²⁹Ghèsɨ n-kelɨ kɨ nô àdyaʼ sɨ fu ngeʼ sɨ̂ và mɨtì Fɨyini fìfɨ̀ a bò vâ nɨn koʼsɨ ti meyn tàŋi sɨ̂ mà nɨ̀ntuʼ a jêm ɨ̀ bè na, mà na tôʼnɨ̀-à ka mɨ n-làysɨ̀ ìyôl ghesɨ̀nà. ³⁰Mɨ n-kya na wà tî lù bòm ta wà ti nà sɨ kôŋ sɨ kasi sɨ kfa sɨ a yi abe. Mɨtì wà tî se sɨ lù ɨ̀ choŋ mɨyini mêm bòm ghà?”

³¹Jàkôb ɨ bè sɨ̂ Labàn na, “Mà tî nà fâyn na wa n-kasî ghal fsɨtɨ̂ wôyn gha ghèyn sɨ̂ mà. ³²Mɨtì mɨyini myâ kæ fvɨ̀ nô mɨ sɨ̂ ndà afêyn a ghɨ zue ŋweyn. Kɨŋ læ̂ antêynɨ̀ ɨ̀fwo nɨ̀ mà kɨ̀ nô asɨ nɨ̀ ghelɨ ghesɨ̀và ghɨ̀ jɨ̀m ɨ yeyn na wa n-yeyn àfo à kya, wà kæ sɨ yeyn, wa lì. Jàkôb nà n-taŋî tì kya wi na, Lashèl ti meyn se sɨ lù ɨ̀ choŋ mɨyini mɨ̀ Labàn.”

³³Labàn ɨ zɨ kɨŋ ɨtwò nɨ̀ Jàkôb ɨ faŋ tɨ̀ yeyn ɨ zɨ ɨtwò nɨ̀ Liyà ɨ faŋ tɨ̀ yeyn. Wù n-zɨ meyn kɨŋ kɨmɨ ɨtwò nɨ̀ Liyà woyn ghɨ felɨnɨ ɨ fi zɨ ɨtwò nɨ̀ Lashèl mɨtì ɨ faŋ tɨ̀ yeyn mɨyini mɨ̀ àteyn. ³⁴Labàn nà n-kɨŋ tì ma Lashèl ni meyn lèytɨ̀ achɨ a Kàmêl ɨ̀ dùʼì atu àteyn. Labàn ɨ kɨŋ kɨ ɨtwo ɨ̀ jɨ̀m ɨ faŋ tɨ̀ yèyn.

³⁵Lashèl ɨ bè sɨ̂ bò ŋweyn na, “Mɨ n-chwotɨ̂ a bà ka wa n-yòʼsɨ̀ ɨ̀toŋ sɨ̂ mà, mɨ n-ghɨ ɨlvɨ nɨ̀ mà, ma mà kàʼ ma bû làlì sɨ toŋtɨ vâ.” Labàn ɨ kɨŋ ɨ faŋ tɨ̀ yeyn mɨyini mɨ̀ àteyn.

³⁶A nà ghɨ ta wù faŋ tɨ̀ yèyn, Jàkôb ɨ nyòʼsɨ̀ ɨ̀toŋ ɨ bɨf sɨ̂ Labàn na, “Mà bèbsɨ nô ghà sɨ̂ và a? Mbɨ̂ yem nɨn ghɨ ghà na wà na nyɨŋ a ma ibàm teyna? ³⁷Wà kɨŋ meyn antêynɨ̀ ɨ̀fwo nɨ̀ mà nô ɨ̀ jɨ̀m ɨ̀ yeyn afo à kya ta ghɨ tî choŋ a? Wà na ghɨ ma wà yeyn meyn wa lèm asɨ nɨ̀ ghelɨ ghesɨ̀và, àŋena saʼ fù nsaʼ àteyn.

³⁸“Ma felɨ meyn sɨ̂ và sɨ a bèŋsɨ̀ mɨ̀vɨ̂m mbò bula ma timi sɨ ɨ̀ kfɨl ayaʼ à kya. Nô bzɨ zyâ ìmòʼ kèsa njɨ̀ bû tìmi tsɨ̀ylɨ̀. ³⁹Nyàm ɨ̀twaʼ nɨn bu læ zue bzɨ̂ zyâ ma li gvì nɨ̀ àkfɨ ateyn a sɨ̂ và. Yi nà n-zue-a ma kwo li kɨ ɨyêm ɨ lèm sɨ a isas ateyn. Ghɨ nà n-choŋ bzɨ̂ zyâ nɨ̀nchuè kèsa nɨ̀ntuʼ wa bè ma laʼ. ⁴⁰Mɨ nà n-yeyn ngeʼ kɨ̀ mɨchi ɨ̀n jɨ̀m. Chuè nà n-bayn a ma atu nɨ̀nchuè, agvɨla ɨ kfɨlɨ mà nɨ̀ntuʼ, ma bunî jôbsɨ̀ wì. ⁴¹Ma felɨ meyn sɨ̂ và sɨ a bèŋ mɨ̀vɨm ɨ̀m bò. Bèŋsɨ̀ njvàsɨ̀ kæ̀ ɨ ghɨ ma mà fèlɨ̀ sɨ li woyn ghya ghèyn ghɨ̀ bò sɨ a ghɨ̂ki nɨ̀ mà. Bèŋsɨ̀ ntufa sɨ ghɨ ma mà fèlɨ̀ na wà fu bzɨ shya sɨlisɨ sɨ̂ mà. Mɨtì wa lum kfɨnɨ̂ kɨ kfɨnɨ afo kì a wà n-kelɨ sɨ fu sɨ̂ mà. ⁴²A nà n-bu sɨ̂ Fɨyini fɨ bò bò wom Abɨ̀làhâm ɨ Fɨyini fîfɨ̀ a bò wom Yisàk nà n-koʼsɨ nɨ̀ ìfayn ì, ma wà tî sàŋ mà, ma lû kɨ nɨ̀ ɨ̀wu ɨ yum. Mɨtì Fɨyini fɨ ti meyn yèyn ta mà fèlɨ̀ sɨ̂ và nô nɨ̀ àdyaʼa ɨ̀ fì yeyn ànjɨ̀ŋ à kema. À ti iwo zɨ̀-ì a Fɨ tî bè sɨ̂ và nɨ̀ntuʼ na wà ni meyn ɨ̀ jas.”

⁴³Labàn ɨ bè sɨ̂ Jàkôb na, “Ghɨ̀ki ghya nɨn ghɨ wôyn ghem, woyn àŋena ɨ ghɨ kɨmɨ wôyn ghem. Nyam sèynsɨ ɨ ghɨ kɨmɨ ɨ semsɨ. Nô mɨ ghà ta kɨ n-ghɨ afêyn nɨn kelɨ mà. Mɨtì nô ìwo i li ɨ ghɨ wi ta mà kàʼ a mà ni sɨ kasi sɨ fsɨtɨ wôyn ghem nɨ̀ woyn àŋena. ⁴⁴Ghesɨ̀và yɨ mɨkâyn lvɨ̂yn ta ka à na ghɨ nchwò nsaʼ sɨ̂ ghesɨ̀và.”

⁴⁵Labàn ɨ taŋi tì Jàkôb ɨ lì ngòʼ ìghaʼnɨ ìlì ɨ tom, yi timi. ⁴⁶Wu kæ bè sɨ̂ ghelɨ ŋweyn na àŋena boŋtɨ ngòʼsɨ̀ ɨ̀ yvɨ̀ŋtɨ̀. Àŋena boŋtɨ ɨ yvɨ̀ŋtɨ̀ ìkuʼ ateyn ŋêyn ghelɨ Labàn ɨ chɨ̀yntɨ̀ ɨ yɨ a ngùŋ àteyn. ⁴⁷Àŋena nɨn yɨ̀ tî Labàn ɨ fu izɨyn ikuʼ nâ zɨ̀-ì na, Jega Sàhàdutà. Jàkôb ɨ boŋ fu na, Galìd.

⁴⁸Labàn ɨ bè na, “Ikuʼ yèynì nɨn ghɨ nchwò nsaʼ sɨ̂ ghesɨ̀và.” À ti iwo zɨ̀-ì a ghɨ nà n-toŋtɨ̂ alêʼ ateyn na Galìd. ⁴⁹Ghɨ nà n-toŋtɨ̂ kɨmɨ àlêʼ nâ kì-à na Mizbà bòm ta Labàn nɨ̂n bè na, “Mɨ n-jêm na ghesɨ̀và gwôsɨ̀, Bôbo Fɨyini ɨ lèm ìsɨ ɨwùyn nɨ̀ ghesɨ̀và. ⁵⁰Wà kæ nyàblɨ̀ nɨ̀ wul ɨ̀ wayn nɨ̀ mà, kèsa ɨ̀ ndù ghɨ̀kì ghɨli nô mɨ ta mà na ghɨ wi ghesɨ̀và, wa nà kya na Fɨyini fɨ nɨn ghɨ nchwò nsaʼ sɨ̂ ghesɨ̀và.” ⁵¹Wù n-fi meyn bè sɨ̂ Jàkôb na, “À n-ghɨ ngòʼ ìghaʼnɨ têyn, a fî ghɨ ìkuʼ i ngòʼsɨ̀ asɨ nɨ̀ ghesɨ̀và tèyn. ⁵²Ngòʼ ìghaʼnɨ yèyn a ghesɨ̀và tom têyn nɨ̀ ìkuʼ yèynì nɨn ghɨ nchwò nsaʼ, bêtɨ̀ na ka wùl sɨ̂ ghesɨ̀và nɨn læ̀ dyàŋsɨ̀ ìghami sɨ nì iwo i bzɨ-i sɨ̂ wul. ⁵³Mɨ n-jêm na Fɨyini fɨ bò bò vâ, Abɨ̀làhâm ŋêyn bò ŋweyn Nahò, fu ngeʼ nô mɨ sɨ̂ ndà antêynɨ̀ nɨ̀ ghesɨ̀và ɨlvɨ ta wù faŋ tɨ̀ lèm mɨkâyn nâ mèyn.” Jàkôb ɨ kæ chfɨ̀nɨ̀ sɨ izɨyn nɨ̀ Fɨyini fìfɨ̀ a bò ŋweyn Yisàk nà n-koʼsɨ fî faynà na yi n-nì ìwo zɨ̀ a àŋena bàʼtɨ. ⁵⁴Jàkôb nɨ̀n fu meyn ìfu sɨ̂ Fɨyini fɨ a ilaʼ i kfɨynsɨ nâ ghè ɨ làʼì ghelɨ ŋweyn ŋêyn àŋena yɨ. Àŋena nɨn yɨ mèsi ɨ chi kɨ afu. ⁵⁵Ɨtuʼ ɨ bɨs layn, Labàn ɨ baʼnɨ woyn ŋweyn nɨ̀ woyn woyn ɨ boysɨ àŋena ɨ kæ kasi sɨ kfa sɨ a Badan Alàm ŋêyn ghelɨ ŋweyn.