Judges 9

Abimelèk ɨ koʼ sɨ a wûl ɨ tisɨnɨ a Shekèm

¹À n-læ nà ghɨ achi a li-a, Abimelèk ɨ wâyn Gidìyòn ɨ ndu yeyn ghɨ lumsɨ na ŋweyn a Shekèm ɨ bè sɨ̂ àŋena nɨ̀ ghelɨ isas i ndo nɨ̀ àŋena nô ghɨ̀ jɨ̀m na, ²“Yì bɨf sɨ̂ chyeʼsɨ Shekèmsɨ̀ na, ‘Yi n-jôf na woyn Gidìyòn ghèyn mɨ̀vɨ̂m nsòmbo na chɨ̀yntɨ saʼ zɨ̀ ma yi n-jôf na à na saʼ wul ɨ̀mòʼ saʼ zɨ̀ a?’ Ka yi n-lèsɨ̀ na ghesɨ̀nà nɨn ghɨ kɨ nô woyn ghɨ̂nì, a ghɨ wi sɨ afi.”

³Ghɨ̀ lumsɨ na Abimelèk nâ ghì ɨ ndù ɨ yeyn chyeʼsɨ a ntèʼ Shekèm ɨ làʼi kɨ iwo zɨ̀ a Abimelèk nì bè na àŋena ndu làʼì. Àŋena yvɨ tî ɨ choʼnɨ sɨ jùmtɨ Abimelèk, bòm ta wù nà n-ghɨ kɨ nô wâynì sɨ̂ àŋena. ⁴Àŋena ndu lì àso ɨkwo a fɨfâ a ndo ghè a ghɨ nà n-koʼsɨ Bal-Belìt ateyn, kɨ chem ndû kilò ìmòʼ ɨ fu sɨ̂ Abimelèk. Abimelèk ɨ lì ɨ̀kwo ateyn ɨ ndu làʼ ghelɨ ayùŋ-ayuŋ ghɨ li ateyn, àŋena nà jelɨ̀ chwô a ŋweyn ibàm. ⁵Abimelèk ɨ ndù abe nɨ̀ bò ŋweyn a ntèʼ Oflà ɨ lì woynà ŋweyn mɨ̀vɨ̂m nsòmbo ma à ti woyn Gidìyòn ɨ ndu zuetɨ àŋena nô ghɨ̀ jɨ̀m kɨ̀ atû ngòʼ ìmòʼ, a leʼ lèytɨ kɨ Jotàm angòʼsɨ̀ a wayn nɨ̀ ŋweyn. ⁶Chyeʼsɨ Shekèmsɨ̀ nɨ̀ ɨsɨ Bet Milòsɨ̀ ɨ yvɨ̀ŋtɨ̀ nô sɨ̀ jɨ̀m isas i fɨ̂kàʼ fɨ Ôk ɨ lèm Abimelèk sɨ a fòyn.

⁷Jotàm ɨ yvɨ iwo zɨ̀ a yi gàyn, ɨ koʼ timi atû kfɨyn Gelizɨ̀m ɨ jàŋ ɨ bè sɨ̂ àŋena na, “Zɨ̀ chyeʼsɨ Shekèmsɨ̀, yì yvɨtɨ iwo zɨ̀ a ka mà be sɨ̂ zɨ̀ ta ka Fɨyini fɨ boŋ yvɨ̀tɨ ìwo zɨ̀ a yi n-bê. ⁸Ɨ̀nkàʼ nɨ̀n læ meyn fvɨ̀ achi a li-a nô ɨ̀n jɨ̀m sɨ lem fòyn àŋena ɨ kæ be sɨ̂ fɨ̀kâʼ fɨ Olìf fɨ̀ na, ‘Wa ghɨ fòyn wes.’”

⁹“Mɨtì fɨkâʼ fɨ Olìf fɨ̀ ɨ bɨf na, ‘Ba yì ti n-kɨŋ na mà visi mɨvɨl mêm mzɨ̀ a mɨ̀ n-nî mɨyini ɨ koʼnɨ-à, fî ni-à ghelɨ ɨ koʼnɨ-à ɨ̀ gvì nà saʼ ɨ̀nkâʼ?’”

¹⁰“Ɨ̀nkàʼ ɨ fi bè sɨ̂ fɨ̀kâʼ fɨ fîksɨ̀ na, ‘Gvi wa ghɨ fòyn wes.’”

¹¹“Fɨkâʼ fɨ fîksɨ̀ ɨ bè na, ‘Ba yì ti n-kɨŋ na mà visi mɨtam mêm mèyn a mɨ̀ n-jofɨ̀ têyn fî tof fom tèyn ɨ̀ gvì nà saʼ ɨ̀nkâʼ?’”

¹²“Ɨ̀nkàʼ ɨ fi bè sɨ̂ fɨ̀kâʼ fɨ gɨ̀lêbsɨ̀ na, ‘Gvi wa ghɨ fòyn wes.’

¹³“Fɨkâʼ fɨ gɨ̀lêbsɨ̀ ɨ bɨf na, ‘Ba yì ti n-kɨŋ na mà visi mɨlûʼ mêm mèyn a mɨ̀ n-nî mɨyini ɨ saŋlɨ-à ghelɨ boŋ saŋlɨ-à ɨ̀ gvì nà saʼ ɨ̀nkâʼ?’”

¹⁴“Ɨnkàʼ mɨ̀ àteyn ɨ kæ bè sɨ̂ fɨ̀kâʼ fɨ sùnjoŋ-njoŋsɨ na, ‘Gvi wa ghɨ fòyn wes.’

¹⁵“Fɨkâʼ fɨ sùnjoŋnjoŋfɨ ɨ bè sɨ̂ ɨ̀nkàʼ na, ‘Yì na kôŋ kɨ nô samoʼ na mà na ghɨ fòyn vzɨ, yi gvì ɨ yvɨ̀ŋtɨ̀ a ma a lɨmàlɨ̀mà. Yi faŋ tɨ̀ yvɨ̀ŋtɨ̀, ɨvɨs ɨ fvɨ̀ a sùnjoŋ-njoŋsɨ afêyn a ma ɨwùyn ɨ nyòʼ ɨ̀nkâʼ mɨ̀ sedà a Lebanòn nô ɨ̀n jɨ̀m.’”

¹⁶Jotàm ɨ mò ngàyn nâ yèyn ɨ kæ be sɨ̂ àŋena na, “Yi bu lèm Abimelèk sɨ a fòyn nɨ̀ ìkfâʼtɨ̀ i juŋì, yi bû lèm nɨ̀ àtem a juŋà. Yi bû dyèyn àtem a juŋà sɨ̂ Gidìyòn nɨ̀ ghelɨ ndo nɨ̀ ŋweyn. Yi bû nì ìwo zɨ̀ a yì tî nà kelɨ sɨ ni sɨ̂ ŋweyn. ¹⁷Yì na kya na bò wom ti meyn nù a yi alèʼ, ɨ̀ fù ngêŋ ŋweyn sɨ fsɨ zɨ sɨ awu nɨ̀ ghelɨ Midìyàn. ¹⁸Yi lali meyn kèʼ ghelɨ ndo nɨ̀ bò wom lvɨ̂yn. Yi zuetɨ meyn woyn ŋweyn mɨ̀vɨ̂m nsòmbo kɨ̀ atu ngòʼ ìmòʼ ɨ̀ lì Abimelèk ɨ wayn àkòs nɨ̀ bò wom ɨ̀ lèm sɨ a fòyn na wù na saʼ ntèʼ Shekèm bòm ta wù n-ghɨ wâynà vzɨ. ¹⁹Yì kæ nà ghɨ ma yì nì kɨ̀ nô a jûŋ sɨ̂ Gidìyòn nɨ̀ ghelɨ ndo nɨ̀ ŋweyn têyn, a mà na jêm na, yì na saŋlɨ-à na Abimelèk nɨn ghɨ fòyn vzɨ, wu saŋlɨ-à na yi n-ghɨ ghelɨ ŋweyn. ²⁰Mɨtì à kæ nà ghɨ bula yi nî a jûŋ, a mà na jèm na ɨvɨsɨ fvɨ ɨwùyn nɨ̀ Abimelèk ɨ̀ nyòʼ ghelɨ Shekèm baʼsɨ̂ nɨ̀ ghelɨ Bet-Milò, na ɨvɨsɨ boŋ fvɨ̀ kɨmɨ ɨwùyn nɨ̀ zɨ̀ ghelɨ Shekèm nɨ̀ ghelɨ Bet-Milò ɨ̀ nyòʼ Abimelèk.”

²¹Jotàm nɨn taŋi tî ɨ leʼ ndu lèytɨ̀ a ntèʼ Bæ̂ ɨ faŋ nà chî kɨ afu bòm ta wu nà n-fâyn wâyn bò ŋweyn Abimelèk.

²²À nà n-ghɨ ta Abimelèk sàʼ Isìlæ̀ sɨ a bèŋsɨ̀ tal, ²³Fɨyini fɨ ɨ tum ayvɨs a bɨ-a kɨ nì Abimelèk ŋêyn ghelɨ Shekèm ɨ nà nû ngeŋsɨ, ghelɨ Shekèm ɨ bu fì yvɨnɨ̂ wi Abimelèk. ²⁴Fɨyini fɨ nɨ̂n ni têyn sɨ sɨ̀sɨ mbɨ zɨ̀ a Abimelèk ŋêyn ghelɨ Shekèm nɨn læ ni, ta ghelɨ Shekèm nɨ̀n læ gàmtɨ Abimelèk wu zuetɨ woyn Jelub-Bâl ghì mɨ̀vɨ̂m nsòmbo. ²⁵Ghelɨ Shekèm ɨ nà sɨ nù Abimelèk ɨ koʼ lèm ghelɨ a kfɨynsɨ na ghɨ na gvɨ̂ nô mɨ ndà ta wù n-chwô, ghal fsɨtɨ̂ ɨ̀fwo àŋena. Abimelèk ɨ yvɨ iwo ateyn.

²⁶A nà ghɨ achi a li-a, Gâl ɨ wâyn Ebèd ɨ gvì ŋêyn woynà ŋweyn sɨ nà chi a Shekèm. Ghelɨ Shekèm ɨ nà sɨ yeʼtɨ̂ kɨ ɨwùyn nɨ̀ Gâl. ²⁷A nà ghɨ ta àŋena seʼ kœ̀ mɨtam ɨ̀ kfa fàytɨ mɨ̀lûʼ ateyn, àŋena ɨ zɨ a ndo ànfèʼsɨ̀ afî a àŋena nɨn jêm ɨ nà sɨ yɨ-a fî nyvɨ-a, jêm na ngeʼ i ghaʼnɨ koli Abimelèk. ²⁸Gâl ɨ wâyn Ebèd ɨ nà sɨ chòmì Abimelèk bɨf nâ, “Abimelèk nâ wèyn nɨn ghɨ nô ndà a Shekèm ta ka ghesɨ̀nà visi wù na saʼ ghesɨ̀nà a? Ba wù n-ghɨ tèyn a ghɨ wâyn Jelub-Bâl, Zebùl ɨ kûmtɨ̀ sɨ̂ ŋweyn? Ghesɨ̀nà bɨ̀mi sɨ nà felɨ sɨ̂ Abimelèk bòm ghà? Yi n-jôf na yì na felɨ̀ sɨ̂ woyn Hamò vzɨ̀ a wu n-læ ku Shekèm. ²⁹Ghelɨ Shekèm nà n-ghɨ isas isaʼ nɨ̀ mà, a mà su Abimelèk, a wù na bu ghɨ wi fòyn ɨ̀ bè a wù jaŋ sugèyʼsɨ ŋweyn nô sɨ̀ jɨ̀m na sɨ fvɨ gvì nù mà.”

³⁰Zebùl ɨ wul ɨ tisinɨ a Shekèm ɨ yvɨ iwo zɨ̀ a Gâl ɨ wâyn Ebèd bè, iwo ateyn i nà yaf ŋweyn nô sɨ a ŋaŋ. ³¹Zebùl ɨ nyaʼtɨ tum ghelɨ sɨ̂ Abimelèk ɨ bè na, “Gâl ɨ wâyn Ebèd ŋêyn woynà ŋweyn gvi meyn a ntèʼ Shekèm nà tfɨtɨ̂ ghelɨ na ghɨ fvɨ nù và. ³²Bòm tèyn, à nî nà ghɨ nɨ̀ntuʼ wa lì ghelɨ̀ ghya zɨ̂ àŋena fvɨ ndù lèytɨ̀ ɨtwaʼ nà gvɨ̂tɨ̀-à. ³³Ɨtuʼ layn, chuè na sal gvì kɨ tèyn, yi zɨ kɨ a ntèʼ nɨ̀ ìnu-ì. Gâl ŋêyn ghelɨ ŋweyn fvɨ̂ sɨ nu zɨ, yi nì nô mɨ ghà ta yì kàʼ a yì ni sɨ tɨm sɨ yɨ àŋena.”

³⁴A ni nà ghɨ nɨ̀ntuʼ, Abimelèk ŋêyn sugèyʼsɨ ŋweynsɨ nô sɨ̀ jɨ̀m ɨ kɨŋ ɨlwêʼ ɨ lèytɨ̀ ateyn a ngùŋ Shekèm. Sugèyʼsɨ ateynsɨ nà n-chɨ̂yntɨ̀ ghɨ inôyn ì kæ̀. ³⁵Ɨtuʼ ɨ se sɨ layn ma Gâl ɨ wâyn Ebèd ni meyn fvɨ̀ ɨ̀ tìmi ɨchfɨ mbàyn ntèʼ. Abimelèk ŋêyn sugèyʼsɨ ŋweynsɨ ɨ lù sɨ a ɨlwèʼ ghè a àŋena nì lèytɨ̀ ateyn ɨ nà sɨ boŋ fvɨ̀ gvi-à.

³⁶Gâl ɨ yeyn ta àŋena nɨn kalì gvî ɨ bè sɨ̂ Zebùl na, “Yeyna, ghelɨ lu meyn a kfɨynsɨ nà kalì gvi-à.”

Zebùl ɨ be kɨ sɨ̂ ŋweyn na, “Wà yeyn kɨ̀ alɨŋsɨ a kfɨynsɨ nà bê na à n-ghɨ ghelɨ.”

³⁷Gâl ɨ fi be kɨ na, “Yeyna, ghelɨ ghì n-kalì gvî a kfɨyn ìlaʼ dvɨ̂ kɨ tèyn, yeyn ànôyn a li-a ma kɨ lù abàs ghè a fɨkâʼ fɨ ghelɨ fɨnyaʼ fɨ nɨn ti ateyn.”

³⁸Zebùl ɨ kæ bɨf sɨ̂ ŋweyn na, “Itaŋi i ghɨ lûmnɨ̀ nɨ̀ và zɨ̀ ba? Ba wà tî bɨ̀f na Abimelèk nɨ̀n ghɨ ndà na ghès na chi isas isaʼ nɨ̀ ŋweyn a? Ɨghêyn nɨn ghɨ ghelɨ ghì a wà tî nà lûʼsɨ̀-à. Fvɨ̀ læ ndù lvɨ̂yn ɨ ndu nù àŋena.”

³⁹Ta wù tàŋi tî, Gâl ɨ lì ghelɨ Shekèm ŋêyn àŋena ɨ ndu nù Abimelèk. ⁴⁰Abimelèk ɨ nyɨŋ ibàm nɨ̀ ŋweyn ɨ ndu chem ɨchfɨ mbàyn ntèʼ. Wu nà n-nyɨŋ tì zuetɨ̂ ndû nɨ̀ ghelɨ nô sɨ idvɨ̀ ta ghɨ n-leʼ. ⁴¹Abimelèk ɨ ndù ɨ faŋ a ntèʼ Alumà. Zebùl ɨ saŋ fvɨ̀sɨ̀ Gâl ŋêyn woynà ŋweyn sɨ a Shekèm.

⁴²Ɨtuʼ layn, ghelɨ Shekèm ɨ fvɨ seʼ a gvêynsɨ̀, ghɨ fèʼtɨ̀ ìwo ateyn sɨ̂ Abimelèk. ⁴³Wu gwòtɨ̀ sugèyʼsɨ ŋweyn inôyn ì tal, àŋena ndu lèytɨ̀ ɨtwaʼ. A nà sɨ ghɨ ta wù yèyn ta ghelɨ nɨn fvɨ̂ gvî a ntèʼ Shekèm, àŋena gvɨ̀tɨ fvɨ̀ ɨ kèʼ àŋena. ⁴⁴Abimelèk ɨ fvɨ̀ ŋêyn ànôyn a ŋweyn kì ɨ nyɨŋ ndu gvɨ̀ ghelɨ Shekèm ɨchfɨ mbàyn ntèʼ. Inôyn i li zɨ̀ ì bò ɨ nyɨŋ ɨ ndu suʼi atu nɨ̀ ghelɨ ghì a ghɨ nì sèʼ a gvêynsɨ̀ tî ɨ zuetɨ àŋena. ⁴⁵Abimelèk nɨ̀n yisi meyn achi nâ ghè ɨ nu kɨ têyn ɨ tɨm yɨ ntèʼ àteyn ɨ zuetɨ ghelɨ ateyn ɨ fi bebsɨ ntèʼ àteyn nô ì jɨ̀m ɨ waŋ fɨngvaŋ ateyn.

⁴⁶Ghelɨ Shekèm ghì a ghɨ nà n-ti atû àbaŋ a nchì ɨ yvɨ iwo zɨ̀ a yi gàyn ɨ leʼ zɨ alèʼ ghè a ghɨ nà n-ndû lêytɨ̀ ateyn ɨlvɨ iwòŋ. Alêʼ ateyn a nà n-ghɨ a ndo ghè a ghɨ nà n-koʼsɨ ànfèʼsɨ̀ a Bal-Belìt ateyn. ⁴⁷Abimelèk ɨ yvɨ na à ti alêʼ kì a àŋena leʼ ndù yvɨ̀ŋtɨ̀ ateyn, ⁴⁸ɨ lì ghelɨ ŋweyn nô ghɨ̀ jɨ̀m, ŋêyn àŋena koʼ a kfɨ̂yn Zalmòn. Wu lì njàm ɨ teyntɨ àkœ ɨnkàʼ ɨ bèʼì a mbèʼ ɨ bè sɨ̂ ghelɨ ŋweyn na, “Yì ni iwo zɨ̀ a yì yèyn ta mà nì. Yì nyaŋsɨ!” ⁴⁹Àŋena teyntɨ àkœ ɨnkàʼ ɨ jùmtɨ ŋweyn, ɨ ndu baʼtɨ ɨ̀nkâʼ mɨ̀ àteyn alèʼ ghè a ghɨ nà n-lêytɨ̀ ateyn ɨlvɨ iwòŋ ɨ dyàyn ɨ̀vɨs atu nɨ̀ ghelɨ nâ ghì a ndo. Ghelɨ nɨ̀n læ meyn kfɨtɨ abaŋ a nchì nâ ghè a Shekèm nô ghɨ̀ jɨ̀m chem ndû nkam. Ghɨ̀lûmnɨ̀ nɨ̀n læ meyn kfɨtɨ, ghɨ̀ki boŋ kfɨtɨ.

Abimelèk ɨ kfɨ

⁵⁰Abimelèk ɨ lu ndù a Tebèz ɨ gèmtɨ̀ ntèʼ àteyn ɨ tɨm yɨ. ⁵¹Abaŋ a nchì a li-a nà n-ghɨ a ntèʼ nâ ghè ma ghɨ faytɨ meyn bàʼlɨ̀, ghɨ̀ki nɨ̀ ghɨ̀lûmnɨ̀ ɨ nî ghɨ nà leʼ ndû lêytɨ̀ ateyn. Ghelɨ ntèʼ nâ ghì ɨ leʼ nô ghɨ̀ jɨ̀m ɨ ndu zɨ kɨ ateyn ɨ fò, ɨ fi koʼ ndù nô atû àbaŋ nâ ghè ɨ dùʼì afu. ⁵²Abimelèk ɨ ndù a abaŋ nâ ghè sɨ nù. A nà ghɨ ta wù ndù chem ɨchfɨ ateyn ɨ nà sɨ kɨŋ sɨ nyòʼ. ⁵³Wùl ɨ wi ɨ màʼ ngòʼ mbɨ̀kà atu nɨ̀ Abimelèk ɨ zuelɨ àvɨf atu nɨ̀ ŋweyn. ⁵⁴Abimelèk ɨ jàŋ wul vzɨ̀ a wù n-beʼì ɨfwo iwòŋ nɨ̀ ŋweyn ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Nyàŋsɨ choʼ fɨ̀nyuè fyafɨ ɨ zue ma ka ghɨ læ̂ nà bê na, à tî zuè wul ɨ wi zuè ma.” Wul ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ ŋweyn ɨ kæ choʼ fɨ̀nyuè sɨ zue ŋweyn. ⁵⁵A nà sɨ ghɨ ta ghelɨ Isìlæ̀ yèyn na Abimelèk kfɨ meyn, nô mɨ ndà ɨ kasi nà kfâ.

⁵⁶À ti dzɨ zɨ̀ a Fɨyini fɨ nɨn læ sɨ̀sɨ mbɨ zɨ̀ a Abimelèk nɨ̂n nì sɨ̂ ghelɨ ndo nɨ̀ bò ŋweyn, ta wù zuètɨ woynà ŋweyn ghì mɨ̀vɨ̂m nsòmbo. ⁵⁷Fɨyini fɨ nɨn læ meyn sɨ̀sɨ̀ kɨmɨ mbɨ zɨ̀ a ghelɨ Shekèm nì. Fɨyini fɨ nɨn nî meyn, ndi zɨ̀ a Jotàm ɨ wâyn Jelub-Bâl nɨn læ te ghelɨ Shekèm ateyn, ɨ kfeyn.