1 Kings 18

Elàjà ɨ kèʼ nfèʼtɨ̀ sɨ̂ Bâl

¹Bèŋsɨ̀ ɨ nà sɨ ghɨ sɨ̀ tal bula ivɨ fî sùʼi, Bôbo ɨ taŋi sɨ̂ Elajà ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Ndu dyèyn ngêŋ zyâ sɨ̂ Ahàb ta ka mà ni a ivɨ-i suʼi atû nse.” ²Elajà ɨ lù sɨ ndù sɨ dyeyn ngêŋ ŋweyn sɨ̂ Ahàb. A ghɨ tì ma jeŋ ku meyn Ìlaʼ i Samalìyà nô sɨ a ŋaŋ. ³Ahàb ɨ tum jàŋ Obadayà ɨ nchì ntoʼ, a ghɨ wul ngvɨmlɨ̂ Fɨyini nô sɨ a ŋaŋ. ⁴Ma à nà n-ghɨ ta Jezebèl nɨn zuetɨ nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨsɨ, Obàdayà ɨ lì sɨ lisɨ ɨvɨ weʼa ɨ lèytɨ̀ àŋena a tɨ̂fò tɨ̀ bo, lêm kɨ mɨ̀vɨm ɨ̀n tâyn ifô ìmòʼ ɨ nà fu ɨ̀fwo ɨ yɨnɨ àŋena yɨ-a fu mu àŋena nyvɨ-a. ⁵Ahàb ɨ bè sɨ̂ Obàdayà na, Jel kɨ ɨlwêʼ ɨ̀ jɨ̀m ilaʼ ɨ ndù ɨlwèʼ ghè asɨ a lɨmàlɨ̀mà ni-à fvɨ̂ ateyn ɨ ndù ɨlwèʼ ɨ tɨ̂bal ɨ yeyn na ɨtwaʼ nɨn ghɨ afu ta ka nyamsɨ kfaŋsɨ baʼsɨ̂ nɨ̀ ɨsîsɨ̀ a njàkâs tî ku yɨ abu tì a sɨ kfɨtɨ.” ⁶Ɨ taŋi tì ŋêyn ŋweyn ɨ gyòsɨ̀ ɨ nà jêl kɨŋ ɨ̀twaʼ nɨ̀n mu, Ahàb ɨ ndù a abàs àmòʼ, Obàdayà ɨ ndù abàs a li-a.

⁷Obàdayà ɨ se sɨ ndù ɨ kòynɨ̀ nɨ̀ Elajà ɨ yeyn keli ŋweyn ɨ ngvɨmtɨ suʼsɨ ìkêʼ i ŋweyn a nse ɨ bɨf na, “À n-ghɨ va Elajà ma bô?”

⁸Wu bèynsɨ̀ ɨ bè na, “À n-ghɨ mà. Ndu bè sɨ̀ bò ìfèl nɨ̀ và ɨ fòyn na mɨ n-ghɨ afêyn.”

⁹Obàdayà ɨ bèynsɨ̀ ɨ bɨf sɨ̂ ŋweyn na, “Bô mà nì ghà sɨ̂ và na wà na chàʼsɨ̀ ma sɨ we ɨwu nɨ̀ fòyn Ahàb na wù zue ma a? ¹⁰Bôbo Fɨyini fyafɨ fì a fɨ n-chi nɨn kya na bôbo wom tum meyn ghelɨ kɨ ɨlwêʼ ɨ̀ jɨ̀m fì tùm ghelɨ kɨ tɨlaʼ tɨ̀ jɨ̀m na ghɨ kɨŋ vâ. Ghɨ ndû mɨ ilaʼ ì kà faŋ tɨ̀ yeyn vâ, Ahàb ɨ bè na fòyn Ilàʼ nâ vzɨ̀ chfɨnɨ na ghɨ kàʼ ghɨ bû yèyn vâ ilaʼ nâ ghè. ¹¹Wà na bè lvɨ̂yn na mà ndu fèʼtɨ̀ sɨ̂ ŋweyn na wà n-ghɨ afêyn ¹²Mà kàʼ a mà se sɨ ndù a ayvɨs a Bôbo li vâ ndù nɨ̀ và alèʼ ma kya wi. Mà kæ ndù bè sɨ̂ Ahàb na wà n-ghɨ afêyn, ghɨ se sɨ gvì ɨ̀ faŋ tɨ̀ yeyn vâ a ghɨ zue ma. Wa kya na mɨ n-ghɨ ma mà zɨ̀tɨ̀ sɨ nà ngvɨmlɨ Fɨyini kɨ sɨ ɨtuʼ ɨ wayndà nɨ̀ mà. ¹³Ghɨ fû fèʼtɨ̀ sɨ̂ và na Jezebèl nɨn læ se sɨ zuetɨ nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨsɨ nɨ̀ Bôbo, ma lèytɨ̀ sɨ lisɨ ɨvɨ weaʼ a tɨ̂fò tɨ̀ bò lêm kɨ mɨ̀vɨm ɨ̀n tâyn ifò ìmòʼ nɨ̀ mɨ̀vɨm ɨ̀n tâyn ateyn nɨ ili ɨ nà fu ɨ̀fwo ɨ yɨnɨ nɨ̀ mu sɨ̂ àŋena. ¹⁴Tèyn, wà kàʼ wa n-bû bè na à ndù ma bè sɨ̂ fòyn na wà n-ghɨ afêyn. Mà bè a wu n-zuè ma.

¹⁵Elijà ɨ bè na, “Sɨ adyaʼ nɨ̀ Bôbo vzɨ̀ a wù n-kelɨ kɨ adyaʼ à jɨ̀m, ɨ Bôbo vzɨ̀ a mɨ n-felɨ̀ sɨ̂ ŋweyn, ma chfɨnɨ meyn sɨ ndù asɨ nɨ̀ fòyn kɨ̀ nô nɨ̀ ngêŋ yem layn.” ¹⁶Obàdayà ɨ kæ lù sɨ ndù sɨ làʼi ntum àteyn sɨ̂ Ahàb. Ahàb ɨ lù sɨ ndù sɨ kòynɨ̀ nɨ̀ Elajà. ¹⁷A nà ghɨ ta Ahàb yeyn Elajà ɨ bè na, “A ti n-ghɨ và wèyn a wà màʼ ngeʼ ì bemnɨ yèyn atu nɨ̀ ghelɨ Isìlæ̀ tèyn?

¹⁸Elajà ɨ bè na, “À bû màʼ mà ngeʼ àteyn, à màʼ và zɨ̂ ìsas i ndo nɨ̀ bò vâ bòm ta yi nî wì awo kì a Bôbo bè na ì na ni-à. Yi n-koʼsɨ̂ ɨ̀fwèʼsɨ̀ ɨ Bâl. ¹⁹Bè læ̂ ghelɨ Isìlæ̀ nô ghɨ̀ jɨ̀m koʼ gvì a kfɨyn Kamèl ghesɨ̀ àŋena koynɨ. Ghɨ se sɨ koʼ ghɨ lì nfèʼtɨ̀sɨ ghaŋɨsɨ nɨ̀ Bâl ighɨ ì kæ̀ nɨ̀ mɨ̀vɨm ɨ̀n tâyn, ɨ lì nfèʼtɨ̀sɨ ghaŋɨsɨ sɨ kisɨ nɨ̀ Ashelà, ɨ fɨyini fɨkifɨ fìfɨ̀ a Jezebèl, ɨ wî ntoʼ nɨn kya iwo ateyyn nô a jûŋ tì.”

²⁰Ahàb ɨ bè nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨsɨ nɨ̀ Bâlsɨ̀ nô sɨ̀ jɨ̀m ɨ koʼ a kfɨyn Kamèl. ²¹Elijà ɨ kɨŋtɨ baʼsɨ sɨ̂ ghelɨ ɨ bɨf sɨ̂ àŋena na, “Yi læ̀ chi chem ti jæ na yì choʼnɨ abâs kì a ka yì na ti ateyn a? Bôbo kæ nà ghɨ Fɨyini yi nà koʼsɨ̂ ŋweyn. À na ghɨ Bâl, yi nà koʼsɨ̂ ŋweyn.” Ghelɨ chimi ɨ faŋ tɨ̀ bè iwo.

²²Elajà ɨ bè na, “Ɨ ma, kɨ̀ ma nìnyɨŋ tèyn sɨ ghɨ kɨ nfèʼtɨ̀ ì ghaʼnɨ nɨ̀ Bôbo zɨ̀ a yì bu ghɨ mɨtì nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨsɨ nɨ̀ Bâlsɨ̀ ɨ ghɨ ighɨ ì kæ̀ nɨ̀ mɨ̀vɨm ɨ̀n tâyn. ²³Wùl ɨ̀ chfɨŋ gvì nɨ̀ nyamsɨ mbòloʼsɨ sɨ̀ bò ɨ̀ fù sɨ̂ ghesɨ̀nà. Nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨsɨ nɨ̀ Bâlsɨ̀ nɨn lì ìmòʼ ɨ̀ sɨtɨ kɨ̀ a mɨ̂kàʼlɨ̂ a mɨ̂kàʼlɨ̂ ɨ̀ lèm atû ɨ̀nkàʼ bula ghɨ faytɨ ɨ̀vɨ̀s. A mà li ɨ̀ yem ɨ yêm nyàm ɨ̀ nì kɨ̀mɨ tì. ²⁴A nfèʼtɨ̀sɨ ghaŋɨsɨ nɨ̀ Bâlsɨ̀ jem sɨ̂ fɨyini fɨ àŋenafɨ, a mà jem sɨ̂ Bôbo ɨ Fɨyini fìfɨ̀ a ka fɨ beynsɨ ijêm ateyn nɨ̀ ɨ̀vɨsɨ a à na Fɨyini. Ghelɨ ɨ bimi nɨ̀ gyasɨ tosɨ na à n-ghɨ ìwo i juŋì.”

²⁵Elajà ɨ bè sɨ̂ nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨsɨ nɨ̀ Bâl na, “Yì kini nyam zɨ̀ a yi n-kôŋ ɨ̀ fàytɨ sɨ asɨ bòm ta yi n-dvɨ̂ ɨ̀ jèm sɨ̂ fɨyini fifɨ bula ghɨ faytɨ ɨ̀vɨs.” ²⁶Àŋena lì nyam zɨ̀ a ghɨ gvi nɨ̀ ɨ̀nyeyn ɨ faytɨ, ɨ zɨ̀tɨ sɨ jèm, ɨ ni jem koʼ chem nɨ̀nchuè ito. Àŋean byal nô sɨ a ŋaŋ ɨ bè na, “Ni iwo zɨ̀ a ghès nɨn bɨf a Bâl,” byalɨ jèm tì chêŋ jɨ̂ŋ kalî àbaŋ ifu nɨ̀ àŋena, mɨtì Bâl ɨ faŋ tɨ̀ bèynsɨ̀.

²⁷Chuè ɨ ni bayn to, Elajà ɨ zɨ̀tɨ̀ ɨ nà sɨ lûʼsɨ̀ àŋena bê na, “Yì na byalɨ jêm nô sɨ a ŋaŋ. Wù n-ghɨ fɨyini wù kàʼ a wù na ghɨ ma awo a li-a ghalɨ meyn, bu tì à kàʼ a à na ghɨ wu kfâʼtɨ̀ àwo, bula tì wu faŋtɨ nà ghɨ ma wù seʼ meyn ìjêl a wù na buyntɨ̂ bùyntɨ. Ma yi n-ghɨ têyn a à na jôf na yì toʼ byal ɨ̀ yèm ŋweyn.” ²⁸Nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨsɨ nɨ̀ Bâl nâ sèynsɨ ɨ nà sɨ byal jemà fî bâytɨ̀ ìwuyn i àŋena nɨ̀ mɨ̀nyuè nɨ̀ àwoŋ a kɨ̀ ighel ta àŋena nɨn se sɨ koʼsɨ ghɨ nì mɨ̀luŋ nà fvɨ-à. ²⁹Àŋena faŋ nà nî kɨ tì abe-a ni bol chem ɨlvɨ ifu bula Bâl bêynsɨ̀ ìjêm i àŋena, bula ghɨ yvɨ gya.

³⁰Elajà ɨ kæ bè sɨ̂ ghelɨ ghɨ̀ jɨ̀m na, “Yì kɨŋtɨ bàʼsɨ sɨ̂ mà. Àŋena kɨ̀ŋtɨ baʼsɨ. Wu kasi baʼtɨ àbaŋ ifu nɨ̀ Bôbo kì a ghɨ n-læ bɨ̀ytɨ. ³¹Wu kumtɨ ngòʼsɨ̀ njvàsɨ̀ bò nô mɨ ì kà ɨ lî kɨ àlêʼ a wayn isas i ndo nɨ̀ Jàkôʼ, ɨ wul ɨ vzɨ̀ a Bôbo nɨn chfɨ̀ izɨyn i ŋweyn na Isìlæ̀.” ³²Ɨ lì ngòʼ nâ sìsɨ̀ ɨ bàʼlɨ̀ àbaŋ ifu kì a ka ghɨ na koʼsɨ̂ Bôbo ateyn ɨ tɨm kal nɨ̀ ɨ̀shɨm a mbæ̀ àteyn ma ghɨ lì ntòyn mù i ghaʼnɨ a ghɨ sfɨs ateyn. ³³Wu lì ɨ̀nkâʼ ɨ lèm abaŋ ifu ɨ sɨtɨ nyam àteyn kɨ̀ a mɨ̂kàʼlɨ̂ a mɨ̂kàʼlɨ̀ ɨ lèm atu ɨnkàʼ ɨ bè na, “Yì tu ntòynsɨ mu sɨ̀ kæ̀ ɨ̀ gvì shfɨ̀s ifu afêyn baʼsɨ̂ nɨ̀ ɨ̀nkàʼ. Àŋena nì ta wù bè.”

³⁴Wu bè na, “Yì fî sfɨ̀s kfèynsɨ. Àŋena sfɨ̀s wu bè na àŋena sfɨs kfèynsɨ. Àŋena sfɨ̀s. ³⁵Mu mɨ̀ àteyn ɨ ndu kɨ ɨlwêʼ ɨ̀ jɨ̀m abaŋ ifu ɨ fi luyn ɨshɨm afî a wù nì tɨm.

³⁶A ni nà ghɨ ɨlvɨ ghê a ghɨ n-fu tɨfu, Elajà ɨ nfèʼtɨ̀ ì ghaʼnɨ ɨ ndù ɨ timi a ngùŋ àbaŋ ifu ɨ jèm na, “Bôbo Fɨyini fɨ Abɨ̀làhâm fɨ̀ nɨ̀ Yisàk nɨ̀ Jàkôb, mɨ n-bê na wà dyeyn lvɨ̂yn na wà n-ghɨ Fɨyini fɨ Isìlæ̀ fì dyèyn na mɨ n-ghɨ wul ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ và ma à bè và na mà ni iwo nâ yèynì. ³⁷Bèynsɨ ijêm ì yemi, Bôbo ɨ bèynsɨ̀ ìjèm ì yemi ta ka ghelɨ ghèyn keli na à n-ghɨ và ta wù n-guf àŋena kfasɨ gvî ɨwuyn nɨ̀ và.

³⁸Bôbo ɨ tum ɨvɨs wu suʼi nyòʼ ìfu zɨ̀ a yi nà ghɨ abaŋ, ɨ nyòʼ ɨ̀nkâʼ, ɨ nyòʼ ngòʼsɨ̀, ɨ nyòʼ nse, mu mzɨ̀ a mɨ nà ghɨ ɨshɨm afî ɨ yum nô ɨ̀ jɨ̀m.

³⁹A nà ghɨ ta ghelɨ yeyn iwo nâ yèynì, àŋena felɨ a nse ɨ chɨytɨ tɨ̀kêʼtɨ àŋena a nde ɨ bè na, “Bôbo wù n-ghɨ Fɨyini, Bôbo, wù n-ghɨ Fɨyini.”

⁴⁰Elajà ɨ bè sɨ̂ àŋena na, “Yì ghaytɨ nfèʼtɨ̀ sɨ ghaʼnɨ nɨ̀ Bâl sèynsɨ̀, ka yi n-visi ìmòʼ leʼ. Àŋean ghaytɨ Elajà ɨ li kàlì nɨ̀ àŋena afoŋlɨ a Kishòn ɨ zuetɨ àŋena afu.

⁴¹Elajà ɨ bè sɨ̂ Ahàb na, “Koʼ ndu ɨ yɨ afo. Mɨ n-yvɨ ta ivɨ-i nɨn kû gvî.” ⁴²Ahàb ɨ koʼ ɨ se sɨ yɨ, Elijà ɨ koʼ ndù atû kfɨ̂yn Kamèl ɨ tɨm alvɨ a ŋweyn a nse atu a ŋweyna ɨ suʼi a n-faynɨsɨ alvɨ a ŋweyn.

⁴³Wu bè sɨ̂ wùl ɨ felɨnɨ nɨ̀ ŋweyn na, “Koʼ timi ki ndùsɨ̀ abàs a jvâ i ghaʼnɨ. Wu koʼ timi ɨ ki ɨ bè na, “Ma bû yeyn afo. Wu bè na, “Fi koʼ kfeynsɨ. A nà sɨ ghɨ ingal nsòmbo, Elajà ɨ bê kɨ na wù koʼ ɨ̀ kì.”

⁴⁴A se sɨ nà ghɨ ta wù kòʼ meyn ingal nsòmbo wu yeyn fɨbonɨ̂ fɨ mbàʼ fɨ ghaʼtɨ̂ ghɨ tèyn ta atu a wû ta fɨ n-ghɨ atu jvà i ghaʼnɨ. Elajà ɨ bè na, “Koʼ ndu bè sɨ̂ Ahàb na wù li mɨtù mɨ̀ ìwòŋ nɨ̀ ŋweyn ɨ nyaŋsɨ kàlì jæ ta ka ivɨ-i teyn ŋweyn.”

⁴⁵A nà sɨ ghɨ kɨ sɨ a fɨ̂lèʼnɨ̀ fɨ ɨlvɨ mbàʼsɨ̀ ɨ chɨl ɨlwêʼ wu nà fɨmà, afyef a ɨ zɨ̀tɨ̀ sɨ chwò, ivɨ-i zɨ̀tɨ kɨ sɨ suʼi, Ahàb ɨ zɨ a mɨtù mɨ̀ ìwòŋ ɨ kasi nà ndû a ntèʼ Jezlèl. ⁴⁶Fɨyini fɨ ɨ fu adyaʼ kɨ ghɨ sɨ a nyɨŋ sɨ̂ Elajà wu yvɨ̀ŋtɨ koʼsɨ nɨ̀ dàla ŋweyn ɨ chwò Ahàb ɨ nà nyɨŋ ndù asɨ nɨ̀ ŋweyn, ɨ nyɨŋ kɨ têyn ɨ ndu zɨ a ntèʼ Jezlèl.