1 Kings 20

Ghelɨ Silìyà ɨ tɨm iwoŋ ŋêyn Isìlæ̀.

¹Benhadàd ɨ fòyn Silìyà baʼsɨ̂ nɨ̀ tɨ̀fôyn tìtɨ̀ a à n-ghɨ isas isaʼ nɨ̀ ŋweyn ɨ yvɨ̀ŋtɨ̀ sugèyʼsɨ̀ nɨ̀ nyamsɨ kfaŋsɨ nɨ̀ mɨtùsɨ iwòŋsɨ ɨ ndù ɨ gèmtɨ jɨŋ kal nɨ̀ Sàmalìyà a ghɨ ntèʼ itonɨ. ²Wu tum ghelɨ sɨ̂ Ahàb ɨ fòyn Isìlæ̀ na ghɨ ndu bè sɨ̂ ŋweyn na, “Fòyn benhadàd ɨ bè na ghɨ be sɨ̂ và na, ³“Wà n-kelɨsɨ fu ɨkwo aso ɨkwo a fɨfâ nɨ̀ àso ɨkwo nɨ̀ bà sɨ̂ mà baʼsɨ̂ nɨ̀ ghɨ̀ki nɨ̀ woyn ghya ghì a ghɨ n-kelɨ adyaʼ nô sɨ a ŋaŋ.”

⁴Wu bèynsɨ̀ ɨ bè na yi ndù bê sɨ̂ Bôbo wom ɨ fòyn Benhadàd na mà bimi sɨ fu sɨ̂ ŋweyn nô mɨ ghà ta mɨ n-kelɨ. Wu lì mà nɨ̀ ɨ̀fwo vzɨ̀ a mɨ n-kelɨ.”

⁵Ghɨ nà sɨ fì mûtɨ̀ koʼa, Benhadàd ɨ fi kasi tum ghelɨ sɨ̂ Ahàb na ghɨ gvi bè sɨ̂ ŋweyn na, “Ma ti meyn tùm na ghɨ gvi bè sɨ̂ và na wà fu ɨkwo ɨ aso ɨkwo a fɨfâ nɨ̀ àso ɨkwo nɨ̀ và sɨ̂ mà, fu ghɨ̀ki ghya nɨ̀ woyn ghya. ⁶Mɨ n-bê sɨ̂ và samoʼ, a læ̀ nà ghɨ kɨmɨ aleŋ a lvɨ̂yn a libɨs, a mà tum ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ mà, àŋena gvi kɨŋ ɨlwêʼ a ntoʼ fî kɨŋ a ndosɨ afî a ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ và nɨn chi ateyn kumtɨ̂ nô mɨ ghà vzɨ̀ a wà n-kôŋ ɨ lù nɨ̀ ànkeyna.”

⁷Tèyn, fòyn Ahàb ɨ jàŋtɨ̀ chyeʼsɨ ilaʼ nô sɨ̀ jɨ̀m ɨ bè na, “Yi n-yeyn kɨ nô samoʼ na wùl ɨ̀ wèyn nɨn kɨŋ ngeʼ bòm ta wù ti meyn bè na mà fu ghɨ̀ki ghem, ɨ̀ fù woyn ghem, ɨ̀ fu ɨkwo ɨ aso ɨkwo a fɨfâ nɨ̀ àso ɨkwo nɨ̀ mà, ma teyn na mɨ n-fu wi.”

⁸Chyeʼsɨ nɨ̀ ghelɨ ghì afu ɨ be kɨ ghɨ̀ jɨ̀m na, “Ka n-yvɨ iwo sɨ̂ ŋweyn, ka n-bimi.”

⁹Ahàb ɨ bèynsɨ̀ ɨ bè sɨ̂ ghelɨ ntum nɨ̀ Benhadàd na, “Yì be sɨ̂ fòyn, ɨ bôbo wom na, “Awo kì à jɨ̀m a wà tî tum bè na, wul ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ và ni, ma bê na mɨ n-nì-à, mɨtì iwo nâ yèynì a wù kùmtɨ tum bè, mɨ n-nî wì. Ghelɨ ntum nâ ghèyn ɨ ndù ɨ fi kasi gvì nɨ̀ ntum ì lì, ¹⁰ta Benhadàd tum bè na, “Mɨ̀yìnì zue ma ɨlɨ ta mà tsɨ̀ynsɨ ghelɨ nô sɨ idvɨ̀ ghɨ gvi bèbsɨ ntèʼ Sàmalìyà afo fi faŋ ateyn chem kɨ nô ta awu abɨ̀l ta ka wùl ɨ̀ mòʼ ghal sɨ kfa nɨ̀ ankeyna.

¹¹Fòyn Ahàb ɨ bèynsɨ̀ ɨ bè na, “Yì ndu bè sɨ̂ ŋweyn na,/sɨ̂ Benhadàd na nkàyntɨ̀ wùl ìwoŋ bû tìmi nà dyal a bu seʼ seʼ iwoŋ, wù tɨm ìwoŋ nà sɨ kfâ, wu kæ sɨ nà dyala.”

¹²Ghɨ làʼì ntum nâ yèyn sɨ̂ Benhadàd wu ghɨ ŋêyn tɨ̀fôyntɨ̀ a mɨ̂twòtɨ̂ ma ghɨ bàʼlɨ̀ nɨ̀ tɨ̀fyaytɨ ɨnkàʼtɨ̀ nyvɨ mɨ̀ lûʼ. Wu bè sɨ̂ ghelɨ ŋweyn na, “Yi timi ɨlwèʼ iwoŋ ɨ tɨmnɨ.” Àŋena timi ɨlwèʼ sɨ tɨm ntèʼ àteyn. ¹³Kɨ̀ têyn nfèʼtɨ̀ ì ghaʼnɨ gvì sɨ̂ Ahàb ɨ fòyn Isìlæ̀ ɨ bè na, “Tèyn nɨn ghɨ ìwo zɨ̀ a Bôbo bè. Wà yeyn meyn ànôyn a ghêl kèynà a kɨ ndvɨ̂ têyn a? Yeyna, wa n-tɨm yɨ-a a àŋena keli na ɨ ma Bôbo, à nì mà.”

¹⁴Ahàb ɨ bɨf na, “Wùl ɨ̀ vzɨ̀ a ka wà ni a wù gamtɨ a mà tɨm yɨ à n-ghɨ ndà? Wu bè na, “À nì woynda tɨkùŋ ghî a ghɨ n-chi ghelɨ ghɨ to ghì a ghɨ n-tisɨ abâs ilaʼ.” Wu fi bɨf sɨ̂ nfèʼtɨ̀ i ghaʼnɨ na, “A n-zɨ̀tɨ̀ ndà sɨ tɨm a?” Wu bè na, “A n-zɨ̀tɨ̀ và.

¹⁵Ahàb ɨ yvɨ̀ŋtɨ̀ woynda tɨkùŋ ghì a ghɨ n-chi ghelɨ ghɨ to ghì a ghɨ n-tisɨ abâs ilaʼ na chɨ̂yntɨ̀ ghɨ ighɨ ì bò nɨ̀ ghelɨ mɨ̀vɨm ɨ̀n tal njvàsɨ̀ bò. Ta wù yvɨ̀ŋtɨ àŋena fi yvɨ̀ŋtɨ̀ ghelɨ ndo ìwòŋ nɨ̀ Isìlæ̀ nkamsɨ nsòmbò. ¹⁶Chuè ɨ ni bayn to ma Benhadàd meyn mɨ̀lûʼ a mɨtwo mɨ̀ tɨ̀kœ tɨ ɨnkàʼ afî a wù nà n-duʼ ateyn ŋêyn tɨ̀fôyn tìtɨ̀ a tɨ n-gamtɨ ŋweyn mɨ̀vɨm ɨ̀n tal njvàsɨ̀ bò, mɨ ku. ¹⁷Woynda tɨkùŋ ghì a ghɨ n-chi ghelɨ ghɨ to ghì a ghɨ n-tisɨ ɨbyâs ilaʼ ɨ fvɨ ndù sɨ asɨ. Benhadàd ɨ tum gvèsɨ̀ sɨ gvɨ̀ ɨ kai ndu fèʼtɨ̀ sɨ̂ ŋweyn na, “Ghelɨ fvɨ meyn a Sàmalìyà nà gvi-à.”

¹⁸Benhadàd ɨ bè na, “Yi ghaytɨ àŋena kɨ ghɨ to ɨ gvì nɨ̀ àŋena kèsa àŋena nɨn gvî sɨ nù, kèsa àŋena nɨn gvî sɨ kɨŋ mbôynɨ.”

¹⁹Sugèyʼ nâ sèynsɨ̀ a à nà n-ghɨ woynda tɨ̂kùŋ têyn ɨ ndu zɨ̀tɨ̀ ìnû, sugèʼsɨ Isìlæ̀ sɨ baʼsɨ̂, ²⁰nô mɨ nɨ̀ sugèyʼsɨ Isìlæ̀ ì kà ɨ nà kêʼ gvî nɨ̀ mbàynɨ̀ zue kɨ zue. Tèyn, ghelɨ ilaʼ i Alàm ɨ choʼ i nyɨŋ nà sɨ leʼa. Ghelɨ Isìlæ̀ ɨ nyɨŋ ibam nɨ̀ àŋena. Benhadàd ɨ fòyn Silìyà ɨ koʼ nyam kfaŋ ɨ leʼ ŋêyn ghelɨ ghì a ghɨ n-tɨm iwoŋ atû nyamsɨ kfaŋ. ²¹Ahàb ŋêyn sugèyʼsɨ ŋweynsɨ ɨ nyɨn ibam nɨ̀ àŋena ɨ ghal ɨ sfɨ nyamsɨ kfaŋ baʼsɨ̂ nɨ̀ mɨtùsɨ iwòŋ ɨ tɨm yɨ ghelɨ Silìyà nô a dzɨ i bemnɨ.

²²Nfèʼtɨ̀ ì ghaʼnɨ ndù sɨ̂ Ahàb ɨ bè na, “Bèŋ na zɨ̀tɨ̀ gvi-à, a fòyn Silìyà fî gvì sɨ nu vâ. Baʼtɨ ngêŋ zyâ nô a jûŋ ɨ kfàʼtɨ̀ ìwo zɨ̀ a ka wà ni.”

²³Ghelɨ ghɨ to ghì a ghɨ n-duʼ a ngùŋ nɨ̀ Benhadàd be meyn sɨ̂ ŋweyn na, “Fɨyini fɨ Isìlæ̀ fɨ nɨn ghɨ Fɨyini fɨ kfɨynsɨ. À ti iwo zɨ̀ a àŋena tî to chwò ghesɨ̀nà. Mɨtì, ghesɨ̀nà nu àŋena lvɨ̂yn ibal, ghɨ n-bu nà kfaʼ kfaʼ, a ghesɨ̀nà nɨn tɨm yɨ àŋena. ²⁴À ti iwo zɨ̀ a ka wà ni. Bè a ghɨ̀bo ndo ìwòŋ li ɨlwêʼ ɨ tɨfòyn tèyntɨ̀ sɨ aleŋ ɨlvɨ. ²⁵Wà kini sugèyʼsɨ̀ sɨ dvɨ̂ ghɨ kɨmɨ ta ɨsîsɨ̀ a wà lè, kini nyamsɨ kfaŋ sɨ dvɨ̂ ghɨ kɨmɨ ta ɨsîsɨ̀ a wà lè, kini mɨtù mɨ̀ ìwòŋ mɨ dvɨ̂ ghɨ kɨmɨ ta ɨmzɨ̂ a wà lè. Tèyn a ghesɨ̀na ndu nù àŋena ibal. A ghesɨ̀na nɨn tɨm yɨ àŋena, a ghɨ wi iwo sɨ nà kfaʼ kfaʼ. Àŋena taŋi àwo nâ kèynà wu yvɨ ni kɨ tî.

²⁶Bèŋ na zɨ̀tɨ̀ gvi à, wu yvɨ̀ntɨ̀ sugèyʼsɨ ŋweyn ɨ ndù a nteʼ Afèk sɨ nù ghelɨ Isìlæ̀. ²⁷Fòyn Ahàb ɨ yvɨ̀ŋtɨ̀ sugèyʼsɨ Isìlæ̀ ɨ baʼtɨ àŋena kû àwo kì a ka àŋena ndu iwoŋ nɨ̀ ànkeyna. Ghɨ n-gwònɨ̀ àŋena inôyn ì bò. Mɨ̀nôynɨ̀ mɨ̀ àteyn ɨ lætɨ̂ ghɨ kɨ ta mɨnôynɨ̀ mɨ̀ vzɨsɨ ɨlvɨ ta ghɨ fèʼnɨ̀ nɨ̀ ànôyn a ghelɨ Silìyà kì a kɨ nà n-ghɨ ma kɨ luyn meyn ɨ̀lwêʼ.

²⁸Nfèʼtɨ̀ ì ghaʼnɨ ɨ gvɨ̀ ɨ baʼsɨ ɨ bè sɨ̂ fòyn Isìlæ̀ na, “Tèyn nɨ̀n ghɨ ìwo zɨ̀ a Bôbo bè, “Ta ghelɨ Silìyà bè na Fɨyini fɨ Isìlæ̀ fɨ nɨ̀n ghɨ Fɨyini fɨ kfɨynsɨ ghɨ wi Fɨyini fɨ tɨ̂bàl, mɨ nì-à a wà tɨm yɨ anôyn a bemnɨ-a nâ kèyna ta ka à na ghɨ mà Bôbo, a nì mà.”

²⁹Mɨ̀chi ɨ chwò nsòmbo sugèyʼsɨ Silìyàsɨ̀ ɨ ghɨ kɨ alèʼ ghè a àŋena yvɨ̀ŋtɨ̀ àteyn a ghɨ ɨlwêʼ ma àmòʼa kèʼnɨ nɨ̀ a li-a. Mɨ̀chi koʼ chem nsòmbo, àŋean zɨ̀tɨ̀ ìwoŋ ghelɨ Isìlæ̀ ɨ zuetɨ ghelɨ Silìyà nkam ɨvɨ weʼa, a ghɨ sugèyʼ sìsɨ̀ a sɨ n-tɨm jêl ndû a nse. ³⁰Ɨsîsɨ̀ a ikfɨ-i sœ àŋena, ghɨ leʼ ndù a ntèʼ Afèk. Mbàyn ntèʼ nâ zɨ̀ ɨ bɨ̀sà ɨ fe atu nɨ̀ sugèyʼ nâ sìsɨ̀ ɨ zue àŋena nkam mɨ̀vɨm ɨ̀n bò njvàsɨ̀ nsòmbo. Benhadàd ɨ nyɨŋ ndu lèytɨ̀ a ndo a ntèʼ nâ ghè.

³¹Ghelɨ ghɨto ghì a ghɨ n-duʼ a ngùŋ nɨ̀ Benhadàd ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Yeyna, ghesɨ̀na yvɨ meyn na tɨfôyn tɨ Isìlæ̀ tɨ̀ nɨn koynsɨ isuyn sɨ̂ ghelɨ. Ghesɨ̀nà tam fɨ̀ntsɨ asas nɨ̀ ghesɨ̀nà, ɨ kul nkfɨ̀sɨ ɨtu nɨ̀ ghesɨ̀nà ɨ̀ fvɨ̀ ndù asɨ nɨ̀ fòyn Isìlæ̀ achi a li-a a wù koynsɨ isuyn faŋ tɨ̀ zuètɨ ghesɨ̀nà.”

³²Ta àŋena tàŋi tî ɨ tam fɨ̀ntsɨ asas nɨ̀ àŋena ɨ kul nkfɨ̀sɨ ɨtu ɨ ndu yeyn fòyn Isìlæ̀ ɨ bè na, “Mbæ̀ wùl ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ và ɨ Benhadàd nɨn ghɨ sɨ mà ta wâynì.” ³³Àŋena nà n-taŋi sɨ̂ Ahàb kɨŋ sɨ yvɨ na wu n-bè iwo ma yì kàʼ a yi dyeyn ikfâʼtɨ̀ zɨ̀ a wù n-kelɨ kûm Benhadàd. Atu a ɨ jòf àŋena boŋ iwo ateyn ɨ bè na, “À n-ghɨ wâynà vâ.” Ahàb ɨ bè na yì ndu lì gvì nɨ̀ Benhadàd. Benhadàd ɨ gvì, Ahàb ɨ bè wu koʼ zɨ a mɨtù mɨ̀ ìwòŋ nɨ̀ ŋweyn.

³⁴Benhadàd ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Ntèʼ sîsɨ̀ a bò wom læ ghal sfɨ sɨ̂ bò vâ, mɨ n-kasi fu ntèʼsɨ ateyn. Wà kòŋ a wà fî lèm ɨ̀lwêʼ ɨwe a Dàmaskùs kɨ̀mɨ ta ɨ vzɨ̂ a bò wom nɨ̂n lèm a Sàmalìyà. Ahàb ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Wà n-ghɨ sɨ chi kɨ samoʼ iwo afêyn a wà chfɨ̀nɨ êyn, a mà visi vâ a wà na ndù-à. Tèyn, Benhadàd ɨ chfɨ̀nɨ̀ na yì ni iwo zɨ̀ a yì chfɨ̀nɨ̀. Ahàb ɨ visi ŋweyn wu lù.

Nfèʼtɨ̀ ì ghaʼnɨ saʼ bebsɨ Ahàb ta wù vìsi Benhadàd

³⁵Wùl ɨ̀lvɨ̀ antêynɨ̀ ànòyn a nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨsɨ bè sɨ ɨlvɨ na wù kfɨyn ŋweyn ma à bè Fɨyini na wù be tî. Ɨlvɨ nâ vzɨ̀ ɨ teyn na yi n-kfeyn wi.

³⁶Wu bè sɨ̂ ŋweyn na ta wà tùynsɨ meyn sɨ ni iwo ma à bè Bôbo na wà ni, yeyna, wa n-lù sɨ alèʼ ghàyn se sɨ ndù a bzɨ̀nkem zue vâ. A nà ghɨ ta wù lù nà sɨ ndù-à, bzɨ̀nkem zue ŋweyn.

³⁷Wùl àteyn ɨ fi yeyn wul ɨ̀lvɨ̀ ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na wù leŋ wul nâ wèyn ɨ leŋ ŋweyn nô sɨ a ŋaŋ ɨ lemsɨ ŋweyn. ³⁸Nfèʼtɨ̀ ì ghaʼnɨ nâ yèyn ɨ kul ikêʼ i ŋweyn nɨ̀ ndzɨsɨ ghɨ nà bu yeyn kelî wì ŋweyn ɨ ndu timi a dzɨ ɨ nà chîtɨ̀ na fòyn Isìlæ̀ se sɨ chwò. ³⁹Fòyn se sɨ chwò, nfèʼtɨ̀ ì ghaʼnɨ nâ zɨ̀ ɨ byal jàŋ fòyn ɨ bè na, “Mbæ̀, ma ti nà ghɨ iwòŋ nu-à, sugèyʼ ì li gvî nɨ̀ mbàynɨ̀ ta wù ku ɨ̀ lèm bè na mà na chì-à yì kæ leʼ a mà laʼ kɨ nɨ̀ àtu à kema bula tì a mà laʼ nɨ̀ ɨ̀kwo akas a aso ɨkwo a fɨfâ nkamsɨ̀ tal. ⁴⁰Ma faŋ nà sɨ nì kɨ àwo sɨ idvɨ̀ nî iyeyni, nî izɨ-i, wùl ɨ̀ vzɨ̀ a ghɨ lèm sɨ̂ mà wù leʼ. Fòyn Isìlæ̀ ɨ bè na, “À ti kɨ̀ ta nsaʼ zyâ na ghɨ, wà saʼ meyn ta nsaʼ zyâ na ghɨ, wà saʼ meyn ta nsaʼ zyâ kɨ sɨ a ngeŋ nɨ̀ và, fèʼtɨ ngeʼ zɨ̀ a ka wà keli.”

⁴¹Wu taŋi tì ɨ nyàŋsɨ̀ ɨ yàytɨ̀ àbâs a ndzɨsɨ kì a wù nì kul ikèʼ nɨ̀ ŋweyn, fòyn Isìlæ̀ ɨ yeyn keli na wù n-ghɨ nfèʼtɨ̀ ì ghaʼnɨ ì lì antêynɨ̀ nfèʼtɨ̀sɨ ghaʼnɨsɨ. ⁴²Wu bè sɨ̂ Ahàb na, “Tèyn nɨn ghɨ ìwo zɨ̀ a Bôbo bè, “Wa n-làʼ ìwo zɨ̀ a wà nì kɨ nɨ̀ àtu à kya. Mɨ n-zuetɨ̂ ghelɨ̀ ghya bòm ta wà ti meyn vìsi sugèyʼsɨ ŋweynsɨ leʼ. Mɨ n-nì àwo nâ kèynà à jɨ̀m bòm ta wà tî vìsi wul wù ndû ma ma be meyn na wà zue.” ⁴³Fòyn Isìlæ̀ ɨ lu kfa a ndo nɨ̀ ŋweyn iwo ateyn ɨ dɨlà a ŋweyn ɨwùyn nô sɨ a ŋaŋ ɨtoŋ ŋweyn ɨ fî yafa wu kfa ɨ chwo gvì a Sàmalìyà.