2 Kings 17

Hosìyà ɨ koʼ ɨfôyn a Isìlæ̀

¹Hosìyà ɨ wâyn Elà nɨn læ koʼ ɨfôyn a Isìlæ̀ ma à sɨ ghɨ bèŋsɨ̀ njvàsɨ̀ bò ta fòyn Ahàz nɨn saʼ Judà. Hosìyà nɨn læ saʼ sɨ a bèŋsɨ̀ bulamòʼ chî a Sàmalìyà. ²Wu n-læ meyn nì mbɨ asɨ nɨ̀ Bôbo Fɨyini mɨtì mbɨ àteyn ɨ chem wi ɨ zɨ̂ a tɨfôyn tìtɨ̀ a tɨ n-læ saʼ jæ na ŋweyn a Isìlæ̀ nɨn læ nì.

³Shàlmànesà ɨ fòyn Asilìyà nɨn koʼ meyn kèʼ Hosìyà ɨ tɨm yɨ ŋweyn, Hosìyà ɨ zɨ̀tɨ̀ ɨ nà sɨ ngvɨmlɨ̂ ŋweyn lâʼ tâksɨ̀ sɨ̂ ŋweyn kɨ bèŋ sɨ̀ jɨ̀m. ⁴Mɨtì a nà ghɨ a bêŋ ì lì Hosìyà ɨ to nɨ̀ àtu-à sɨ̂ fòyn Asilìyà ɨ tum ntum sɨ̂ Sô ɨ fòyn Ijìb na wù gvi gàmtɨ̀ ŋweyn, ɨ nà bu fì lâʼ wì tâks sìsɨ̀ a wu nà n-lâʼ kɨ bèŋ sɨ̀ jɨ̀m. Shàlmànesà ɨ yvɨ iwo ateyn ɨ ghal Hosìyà ɨ fò a ndô nchaʼ. ⁵Shàlmànesà ŋêyn sugèyʼsɨ ŋweynsɨ nɨn ndu meyn nù ìlaʼ i Isìlæ̀ kɨ ì jɨ̀m ɨ gèmtɨ kal nɨ̀ Sàmalìyà sɨ a bèŋ sɨ̀ tal. ⁶Fòyn Asilìyà nɨn læ tɨm yɨ Sàmalìyà ɨ ghaytɨ ndù nɨ̀ ghelɨ Isìlæ̀ a Asilìyà ma à sɨ ghɨ bèŋsɨ̀ bulamòʼ ta Hosìyà nɨn saʼ Isìlæ̀. Wu n-lem meyn ghelɨ ghɨ li a ntèʼ Halà ɨ lèm ghɨli a Gozàn a mbæ̀ Jvà Habò ɨ lèm ghɨli a ntèʼsɨ nɨ̀ ghelɨ Midìyà.

Ghɨ ghaytɨ lù nɨ̀ ghelɨ Isìlæ̀ bòm mbɨ àŋena

⁷Awo nâ kèynà nô à jɨ̀m nɨn læ gàyn sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀ bòm mbɨ zɨ̀ a àŋena nɨn nì asɨ nɨ̀ Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fɨ àŋena fìfɨ̀ a fɨ n-læ fvɨ̀sɨ àŋena sɨ a isas isaʼ nɨ̀ fòyn Ijìb. Àŋena nɨn læ meyn nà koʼsɨ̂ mɨyini ɨ̂n lì, ⁸nî kɨ àwo a bɨ-a kì a ghelɨ tɨlaʼ ghì a Bôbo Fɨyini nɨn læ saŋ fvɨ̀sɨ a àŋena asɨ nà n-nî. Àŋena nà n-nî kɨmɨ àwo a bɨ-a kì a tɨfôyn tɨ Isìlæ̀ ɨ tɨ asɨtɨ nɨn læ gvi nɨ̀ ànkeyna. ⁹Ghelɨ Isìlæ̀ nɨn ni meyn mbɨ asɨ nɨ̀ Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fɨ àŋena. Àŋena nɨn baʼlɨ meyn ɨ̀lwêʼ sɨ nà koʼsɨ ɨ̀nfyèʼsɨ̀ ateyn a ntèʼsɨ nɨ̀ àŋena nô sɨ̀ jɨ̀m. Àŋena nɨn bàʼlɨ a ntèʼ sɨ telâsɨ̀ ghê a sɨ nà n-kelɨ ɨbwaŋ ɨ nchì nɨ̀ ntèʼ sɨ ghaʼlɨnɨ sìsɨ̀ a ghɨ tɨm mbàyn jɨ̀ŋ kàli. ¹⁰Àŋena nɨn tomtɨ meyn ngòʼsɨ̀ nɨ̀ ɨ̀tôʼ Ashelà sɨ nà koʼsɨ-à. Àŋena nɨn tòmtɨ a kfɨ̀ynsɨ ɨ tomtɨ asas ɨnkàʼ a ghaʼlɨnɨ-a. ¹¹Àŋena nà n-nyôʼ ìleŋ nô mɨ àlèʼ à kà ta ghɨ n-koʼsɨ ɨ̀nfyèʼsɨ̀ ateyn kɨ̀ ta ghelɨ tɨlaʼ tìtɨ̀ a Bôbo Fɨyini nɨn læ saŋ fvɨ̀sɨ a àŋena asɨ nà n-nyôʼ. Àŋena nɨn læ ni awo a bɨ-a kɨ nì ɨ̀toŋ Bôbo Fɨyini ɨ yaf. ¹²Àŋena nà n-koʼsɨ ɨ̀nfyèʼsɨ̀ ma Bôbo Fɨyini nɨ̀n be meyn na, “Ka yi n-læ̀ kòʼsɨ ɨ̀nfyèʼsɨ̀.” ¹³Bôbo Fɨyini nà n-ghɨ ma wù fu meyn nfàsì-fàsì sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀ nɨ̀ ghelɨ Judà toynɨ̂ a nfèʼtɨ̀ sɨ ghaʼnɨsɨ nɨ̀ ŋweyn nô sɨ̀ jɨ̀m nɨ̀ ghelɨ ghì a ghɨ n-yeyn keli awo ɨ bè sɨ̂ àŋena na, “Yì kasi sɨ a ibàm i awo a bɨ-a nɨ̀ zɨ̀. Yì na yvɨnɨ̂ ìyeʼi ì yemi nɨ̀ tɨ̀saʼ tìtɨ̀ nô tɨ̀ jɨ̀m a mɨ n-læ fu sɨ̂ ghɨ̀bo ghi na àŋena na yvɨnɨ-a, ɨ fi fèʼtɨ̀ sɨ̂ zɨ̀ toynɨ̂ a nfèʼtɨ̀ sɨ ghaʼnɨsɨ ɨ ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ mà.”

¹⁴Mɨtì àŋena faŋ tɨ̀ yvɨ̀nɨ ɨ nà to kɨ nɨ̀ ɨ̀tu ta ghɨ̀bo àŋena nà n-to. Ghɨ̀bo àŋena nɨn bu læ nà samsɨ̂ Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fɨ àŋena. ¹⁵Àŋena nɨn chas meyn tɨ̀saʼ tɨ Bôbo Fɨyini baʼsɨ̂ nɨ̀ mɨ̀kàyn mzɨ̀ a wù n-læ yɨ ŋêyn ghɨ̀bo àŋena nɨ̀ nfàsì-fàsì zɨ̀ a wu n-fu sɨ̂ àŋena. Àŋena nà n-koʼsɨ̂ mɨyini mɨ̀ àyùŋayuŋ ɨ kasi kɨmɨ sɨ a ghelɨ àyùŋayuŋ. Àŋena nà n-sɨnɨ̂ àwo sɨ̂ ghelɨ tɨlaʼ ghì a tɨ nà n-baʼsɨ sɨ̂ àŋena nô mɨ ta Bôbo Fɨyini nà n-ghɨ ma wù be meyn sɨ̂ àŋena na, “Ka yì na nî àwo kì a àŋena nɨn nî,” àŋena nà nî kɨ àwo kì a Bôbo Fɨyini nà n-ghɨ ma wù tuynsɨ meyn sɨ̂ àŋena.

¹⁶Àŋena nɨn kolɨ meyn ìsaʼ i Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fɨ àŋena ɨ buŋsɨ àkas ɨ bom ɨ̀nfyèʼsɨ̀ ɨ̀ bwò wu nà ghɨ ta woyn nyâmsɨ mbòloʼ sɨ baʼsɨ sɨ̂ ànfèʼsɨ̀ a Ashelà. Àŋena nà n-koʼsɨ̂ ɨ̀chfɨ̂ iyvɨ nɨ̀ njoŋ nɨ̀ mɨ̀njèyn baʼsɨ̂ nɨ̀ Bâl. ¹⁷Àŋena nà n-nyôʼ woyn àŋena ghɨ lûmnɨ̀ nɨ̀ ghɨ ki sɨ a ifu sɨ̂ ɨ̀nfyèʼsɨ̀, fyeŋ mɨ̀nyaʼ, kfɨl àvɨ̂ŋ. Àŋena nɨn fu meyn ngeŋsɨ àŋena ɨ nà nî mbɨ asɨ nɨ̀ Bôbo Fɨyini, iwo ateyn i ɨ nì ɨtoŋ Bôbo Fɨyini ɨ yaf.

¹⁸Ɨtoŋ Bôbo Fɨyini nɨn yaf sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀ tì, wu nì ghɨ ghaytɨ ɨ lù nɨ̀ àŋena sɨ a àŋena ilaʼ a faŋ kɨ isas i ndo nɨ̀ Judà. ¹⁹Ghelɨ isas i ndo nɨ̀ Judà nɨn faŋ mɨ tì ɨ nà yvɨnɨ̂ wì tɨsaʼ tɨ Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fɨ àŋena. Àŋena nà n-nî àwo kì a ghelɨ Isìlæ̀ nɨn læ gvi nɨ̀ ànkeyna. ²⁰Awo nâ kèynà nɨn nî meyn Bôbo Fɨyini ɨ bèyn jɨm sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀ nô ghɨ̀ jɨ̀m ɨ nì ngeʼ koli àŋena, wu fu àŋena ɨwu nɨ̀ ghelɨ ghɨ choŋnɨ̀ nô ta ka ghɨ ghaytɨ lù nɨ̀ àŋena sɨ a Isìlæ̀.

²¹A nà n-ghɨ ta Bôbo Fɨyini fvɨ̀sɨ ghelɨ Isìlæ̀ sɨ a antêynɨ̀ nɨ̀ ghelɨ ndo nɨ̀ Devìt, ghelɨ Isìlæ̀ ɨ lèm Jèlobòwàm ɨ wâyn Nebàt sɨ a fòyn. Jèlobòwàm ɨ nì ghelɨ Isìlæ̀ ɨ kasi sɨ ibàm nɨ̀ Bôbo Fɨyini ɨ nì mbɨ i bemnɨ. ²²Ghelɨ Isìlæ̀ nɨn faŋ meyn ɨ nà chî kɨ a mbɨsɨ ghè a Jèlobòwàm nɨn læ nì ɨ faŋ tɨ̀ kàsi sɨ ibàm ateyn, ²³nô ta ka Bôbo Fɨyini saŋ fvɨ̀sɨ̀ àŋena sɨ a ŋweyn asɨ. Wu n-læ saŋ fvɨ̀sɨ kɨ ighel ta wù n-læ fu nfàsì-fàsì sɨ̂ àŋena toynɨ̂ a ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ ŋweyn ɨ nfèʼtɨ̀ sɨ ghaʼnɨsɨ. À ti ta Bôbo Fɨyini nɨn læ nì ghɨ ghaytɨ ɨ lù nɨ̀ ghelɨ Isìlæ̀ sɨ a àŋena ilaʼ ɨ ndù nɨ̀ àŋena a Asilìyà, ghɨ na bu ghɨ kɨ afu.

Ghelɨ Asilìyà ɨ lèm ghelɨ ɨtum ghɨ nà chî a Sàmalìyà

²⁴Fòyn Asilìyà nɨn gvi meyn nɨ̀ ghelɨ ma wù lì a ntèʼ Babilòn nɨ̀ ntèʼ Kutà nɨ̀ ntèʼ Avà kɨ̀mɨ nɨ̀ ntèʼ Hamàt nɨ̀ ɨyî Sefàvayìm na àŋena na chî a ntèʼsɨ Sàmalìyà ɨ̀ lì àlêʼ a ghelɨ Isìlæ̀ ghì a ghɨ n-læ ghaytɨ ɨ lù nɨ̀ àŋena. Ghelɨ nâ ghèyn ɨ lì ɨ̀fwo vzɨ̀ a wu nà n-ghɨ a Sàmalìyà nô ɨ̀ jɨ̀m a nà sɨ kelɨ àŋena. ²⁵Àŋena nɨn læ zɨ̀tɨ sɨ nà chi afu ɨ nà koʼsɨ̂ wì Bôbo Fɨyini, iwo ateyn i nì Bôbo Fɨyini ɨ tum bzɨ̀kemsɨ antêynɨ̀ nɨ̀ àŋena sɨ ndu zuetɨ ghelɨ ghɨ li. ²⁶Ghɨ fèʼtɨ̀ sɨ̂ fòyn Asilìyà na ghelɨ ghì a wù tî lì ndù lèm na àŋena na chî a ntèʼsɨ Sàmalìyà nɨn kya wi tɨsaʼ tɨ Fɨyini fɨ ilaʼ nâ fìfɨ̀, fɨ tum meyn bzɨ̀kemsɨ sɨ na zuetɨ̂ àŋena bòm ta àŋena nɨn kya wi iwo zɨ̀ a fɨ n-kɨŋ na àŋena na ni-à.”

²⁷Fòyn Asilìyà ɨ yvɨ iwo ateyn ɨ bè sɨ̂ ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ ŋweyn na àŋena tum ngàŋ ndô Fɨyini ì lì ta ghɨ tî ghal ɨ̀ lù nɨ̀ ɨ̀nyeyn sɨ a Sàmalìyà wù kasi ndù nà chî afu ɨ̀ yèʼi ghelɨ ateyn nɨ̀ tɨ̀saʼ tɨ Fɨyini fɨ ilaʼ nâ fìfɨ̀. ²⁸Fòyn nɨn bè tî, ngàŋ ndô Fɨyini ì lì ta ghɨ n-ghal ɨ lù nɨ̀ ɨ̀nyeyn a Sàmalìyà ɨ kasi ndù ɨ nà chî a Betèl ɨ yeʼi àŋena nɨ̀ dzɨ zɨ̀ a ka ghɨ na koʼsɨ̂ Bôbo Fɨyini ateyn.

²⁹Wu n-yeʼi mɨtì nô mɨ ghelɨ ilaʼ ì kà ɨ faytɨ ànfèʼsɨ̀ a fɨyini nɨ̀ àŋena a ntèʼsɨ ghê a àŋena nɨn læ gvì ɨ nà chî ateyn ɨ tomtɨ ɨ̀nfyèʼsɨ̀ ateyn ɨlwèʼ ghè a ghelɨ Sàmalìyà nà n-koʼsɨ mɨyini mɨ̀ àŋena ateyn. ³⁰Ghelɨ Babilòn nɨn læ faytɨ ànfèʼsɨ̀ a Sukot Benòt, ghelɨ Kutà ɨ faytɨ ànfèʼsɨ̀ a Negàl, ghelɨ Hamàt ɨ faytɨ ànfèʼsɨ̀ a Ashimà, ³¹ghelɨ Avìt ɨ faytɨ ànfèʼsɨ̀ a Nibàz nɨ a kɨ Tatàk a. Ghelɨ Sefà nà n-nyôʼ woyn àŋena sɨ ifu sɨ̂ Adlamelèk nɨ̀ Anamelèk ɨ mɨyini mɨ̀ àŋena. ³²Àŋena nà n-koʼsɨ̂ Bôbo Fɨyini mɨtì ɨ fi choʼtɨ nô mɨ ìn kì i ghêl ì kà a àŋena antêynɨ̀ na ghɨ na felɨ̀ ta ngàŋsɨ ndô fɨyini ɨlwèʼ ghè a ghɨ nà n-koʼsɨ mɨyini ateyn. ³³Àŋena nà n-koʼsɨ̂ Bôbo Fɨyini mɨtì fî koʼsɨ̂ kɨmɨ mɨyini mɨ̀ àŋena kɨ̀ ta àŋena nà n-koʼsɨ ɨlwèʼ ghè a àŋena lù ateyn.

³⁴Àŋena bu nî kɨ àwo a mu kì a àŋena nɨn læ nà nî sɨ koʼ sɨ chem layn. Àŋena nɨn koʼsɨ̂ wì Bôbo Fɨyini, yvɨnɨ̂ wì tɨ̀saʼ tɨ ŋweyn nɨ̀ ìyeʼi zɨ̀ a wu n-læ fu sɨ̂ ghelɨ ndo nɨ̀ Jàkôb ghì a wu n-fu izɨyn i àŋena na Isìlæ̀. ³⁵A nà n-ghɨ ta Bôbo Fɨyini yɨ mɨkâyn ŋêyn ghelɨ Isìlæ̀, wu bè sɨ̂ àŋena na, “Ka yi n-læ̀ kòʼsɨ mɨyini ɨ̂n lì kèsa sɨ tɨm alvɨ sɨ koʼsɨ ɨmêyn. Ka yi n-læ̀ nà felɨ̀ sɨ̂ mɨyini ɨ̂n lì kèsa sɨ fu tɨ̀fu sɨ̂ ɨ̀mêyn. ³⁶Yi n-kelɨ sɨ na koʼsɨ kɨ Bôbo Fɨyini vzɨ̀ a wù n-læ fvɨ̀sɨ zɨ sɨ a ilaʼ i Ijìb nɨ̀ àdyaʼ a bemnɨ-a nɨ̀ ŋweyn a. Yi n-kelɨ sɨ nà tɨm alvɨ a ŋweyn asɨ, fu tɨ̀fu kɨ̀ sɨ̂ ŋweyn. ³⁷Yì na tôʼnɨ̀ sɨ nà yvɨnɨ iyeʼi ŋweyn i, lêm tɨ̀saʼ tɨ ŋweyn tìtɨ̀ a wù n-læ nyàʼ ɨ fu sɨ̂ zɨ̀. Ka yì na koʼsɨ̂ mɨyini ɨ̂n lì. ³⁸Ka yi n-læ̀ lèsɨ̀ mɨ̀kâyn mzɨ̀ a ghesɨ̀nà nɨn læ yɨ. Ka yi n-læ̀ kòʼsɨ mɨyini ɨ̂n lì. ³⁹Yì na kwo koʼsɨ̂ kɨ Bôbo Fɨyini ɨ Fɨyini fifɨ. À n-ghɨ ŋweyn vzɨ̀ a ka wù nî ghal fsɨ̀ zɨ sɨ awu nɨ̀ mbàynɨ̀ sisɨ nô sɨ̀ jɨ̀m.”

⁴⁰Bôbo Fɨyini nɨ̂n bè mɨ tì, ghelɨ ateyn ɨ faŋ tɨ̀ yvɨ̀tɨ, ɨ nà nî kɨ àwo kì a àŋena nà n-nî sɨ asɨ. ⁴¹Ghelɨ nâ gheyn nà n-koʼsɨ̂ mɨ Bôbo Fɨyini tì fî koʼsɨ̂ kɨmɨ ɨ̀nfyèʼsɨ àŋena. Woyn àŋena nɨ̀ woyn woyn bu nî kɨ ta ghɨ̀bo àŋena nà n-nî sɨ koʼ sɨ chem layn.