Skip to content

Daniel 11

This book is still being translated. What is here is an early draft, published for review.

1À nà n-ghɨ a bêŋ ɨyî àsɨ ta fòyn Dalìyùs ɨ wul ɨ̀ Midìyà nɨn saʼ Babilòn, ma choʼnɨ sɨ nà gamtɨ Maykèl fî kɨ̂ŋtɨ̀ ŋweyn.

Tɨfôyn tɨ Ijìb nɨ̀ tɨ̀fôyn tɨ Silìyàtɨ̀

2Mɨ n-bê sɨ̂ và samoʼ lvɨ̂yn na tɨfôyn tɨ̀ læ̀ koʼ a Besìyà tɨ̀ tal a fòyn ɨ̀lvì koʼ na à na sɨ ghɨ tɨfôyn tɨ̀ kæ̀ ighaʼ i ŋweyni chwô ìghaʼ i tɨ̂fòyn tɨ litɨ tìtɨ̀ tɨ̀ tal a tɨ tî sàʼ sɨ asɨ tì. Wù læ̀ nà kelɨ àdyaʼ bòm ìghaʼ i ŋweyn ɨ̀ nì a tɨfôyn tɨ̀ nô tɨ̀ jɨ̀m beynlɨ ɨ̀ kèʼ ìlaʼ i Gɨ̀lîs, 3a fòyn ɨ̀lvì koʼ kelɨ àdyaʼ nô sɨ a ŋaŋ, nà nî kɨ ìwo zɨ̀ a wù n-kôŋ. 4Wù læ̀ koʼa ɨ̀ ghal ɨfôyn ŋweyn a wu to, ɨ̀ kàsi fe ɨ̀ gwòsɨ̀ nà ghɨ ɨbyâs ɨ̀ kfæ̀. Wul ɨ̀ wayn nɨ̀ ŋweyn læ̀ bu fì koʼ wi ɨfôyn, a ɨfôyn ateyn læ̂ nà bu kelɨ wi adyaʼ kì a wu tî nà kelɨ bòm ta ghɨ gwòsɨ̀ meyn ɨ̀ fù sɨ̂ ghelɨ ghɨ lû.”

5Fòyn vzɨ̀ a wù læ̀ nà saʼ abâs itsɨyn læ̀ nà to, mɨtì a atu a sugèyʼsɨ̀ nɨ̀ ŋweyn a li-a na to chwò ŋweyn, saʼ ɨ̀fôyn ŋweyn nɨ̀ àdyaʼ a bemnɨ-a. 6Bèŋsɨ̀ læ̀ chwô kɨ sɨ̀ sèʼ têyn, a fòyn Ijìb yɨ mɨkâyn ŋêyn fòyn Silìyà ɨ̀ fù wâyn ŋweyn ɨ Belnìs sɨ a wî ntoʼ Silìyà sɨ nì na àŋena na ghɨ ɨchfɨ̂ ɨ̀ mòʼ mɨtì a mɨ̀kàyn mɨ̀ àteyn faŋ tɨ fêl a ghɨ zue wî ntoʼ nâ vzɨ̀ ɨ̀ zue bò ŋweyn nɨ̀ wàyn kɨ̀mɨ nɨ̀ lûm ŋweyn baʼsɨ̂ nɨ̀ ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ ŋweyn.”

7“Ghɨ læ̀ zuetɨ̂ àŋena a wul ìsas i ndo nɨ̀ bò Belnìs koʼ ɨfôyn a Ijìb ɨ̀ lì sugèyʼsɨ̀ ndù kòl mbàyn Silìyà ɨ̀ tɨm yɨ̀ àŋena. 8Wu nì tɨm yɨ ŋweyn ɨ̀ bèʼì lù nɨ̀ mɨ̀yìnì mɨ̀ àŋena nɨ̀ ɨ̀nfyèʼsɨ̀ ma ghɨ faytɨ nɨ̀ àkasa kɨ̀mɨ nɨ̀ ɨ̀fwo ɨ jûŋ vzɨ̀ a ghɨ fàytɨ nɨ̀ àso ɨkwo a fɨfâ nɨ̀ ɨvzɨ̂ a ghɨ fàytɨ nɨ̀ àso ɨkwo a baŋnɨ-a ɨ̀ ndù nɨ̀ ŋweyn a Ijìb. Wu læ̀ lî ndû nɨ̀ ɨ̀ŋweyn a Ijìb ɨ̀ chìtɨ sɨ a bèŋ sɨ̀ sèʼ têyn bula wù fî nû fòyn Silìyà, 9a fòyn Silìyà ŋêyn Sugèyʼsɨ ŋweyn ndu kèʼ fòyn Ijìb mɨtì a ghɨ to chwò àŋena, a àŋena kasi kfa a àŋena ilaʼ. 10Woyn Fòyn Silìyà læ̀ tas ìwoŋ, ɨ̀ yvɨ̀ŋtɨ̀ sugèyʼsɨ̀ kɨ sɨ idvɨ̀ ɨ̀ zɨ a Ijìb kɨ ta ànkuŋ ɨ̀ kòytɨ̀ mbàyn sɨ tosɨ nɨ̀ ghelɨ Ijìb.”

11Ghɨ n-kòytɨ̀ mbàyn sɨ ateyn tì, a fòyn nyoʼsɨ ɨtoŋ ɨ̀ tɨm yɨ̀ ŋweyn nô mɨ ta wù n-kelɨ sugèyʼsɨ̀ sɨ dvɨ̂ kɨ tèyn. 12Fòyn Ijìb læ̀ tɨm yɨ sugèyʼsɨ Silìyà kɨ̀ sɨ idvɨ̀ ɨ̀ nà ghaŋsɨ̂ ɨ̀wuyn bòm sugèyʼ sɨ àŋena sìsɨ̀ a wù zuètɨ nkamsɨ, mɨtì læ̀ faŋ tɨ̀ fì tɨ̀ tɨm sɨ yɨ iwoŋ. 13Bèŋsɨ̀ læ̀ chwô dvɨ̂ kɨ tèyn a fòyn Silìyà kasi bàʼtɨ sugèyʼ sɨ lisɨ sɨ dvɨ̂ chwô ɨ sîsɨ̀ a wù tî nà kelɨ sɨ asɨ. Ɨlvɨ ateyn ɨ nì kfeyna a wù kasi ndù ŋêyn sugèyʼsɨ̀ sɨ to, kelɨ ɨ̀fwo iwòŋ.

14À læ̀ nà ghɨ ɨtuʼ nâ ghè, a ghelɨ na to nɨ̀ àtu a sɨ̂ fòyn Ijìb, ghelɨ awo a bɨ-a a yi ilaʼ ɨ to nɨ̀ àtu a kɨ̀ ighel ta jèm zyâ zɨ̀ nà n-dyêyn mɨtì a ghɨ tɨm yɨ àŋena. 15Ghɨ læ̀ tɨm yɨ àŋena, a fòyn Silìyà gvi gèmtɨ̀ kal nɨ̀ ntèʼ ì lì ma ghɨ tɨm meyn mbàyn jɨ̀ŋ kàli ɨ̀ tɨm yɨ ntèʼ àteyn. Sugèyʼsɨ Ijìbsɨ̀ læ̀ nà bu kelɨ wi adyaʼ sɨ nù, a nô mɨ sugèyʼ sɨ tosɨ nɨ̀ àŋena na to kfeynɨ̂ wì sɨ keʼ àŋena. 16Fòyn Silìyà læ̀ tɨm yɨ ìlaʼ i Ijìb nà nî kɨ ta wù n-kôŋ, wùl ɨ ghɨ wi sɨ keʼ ŋweyn, wu læ̀ nà saʼ ìlaʼ i juŋì nâ zɨ̀, kelɨ àdyaʼ sɨ bebsɨ ilaʼ ateyn. 17Fòyn Silìyà læ̀ gvî ŋêyn sugèyʼ sɨ ŋweynsɨ nô sɨ̀ jɨ̀m a Ijìb, ɨ̀ yɨ mɨkâyn ŋêyn fòyn Ijìb. Wù læ̀ yɨ tì, ɨ̀ fù wâyn ŋweyn sɨ a wi sɨ̂ fòyn Ijìb baʼtɨ̂ sɨ bebsɨ ilaʼ ateyn mɨtì a yi faŋ tɨ fêl. 18Iwo ateyn i læ̀ faŋ tɨ̀ fèl, a fòyn Silìyà kasi kèʼ tɨ̀laʼ tìtɨ̀ a tɨ n-ghɨ a mbæ̀ jvà i ghaʼnɨ ɨ̀ tɨm yɨ ntèʼsɨ ateyn ɨ̀ ghàytɨ lù nɨ̀ ghelɨ kɨ̀ sɨ idvɨ̀. Mɨtì a atu a sugèyʼsɨ̀ a li-a ilaʼ i li tɨm yɨ̀ ŋweyn, ɨ̀ nì àwo a bɨ-a kì sɨ̂ ŋweyn a wù tî nà nî sɨ̂ ghelɨ. 19Ghɨ læ̀ se sɨ nì awo nâ kèynà sɨ̂ ŋweyn a wù kasi leʼ lù ɨ̀ ndù a ntèʼsɨ ghê a ghɨ tɨm mbàyn jɨ̀ŋ kàli a ŋweyn ilaʼ mɨtì a ghɨ tɨm yɨ̀ ŋweyn afu a wù kfɨ.”

20“Wu læ kfɨ-a, a fòyn ɨ̀lvì koʼ ɨ̀ tùm wul ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ ŋweyn a wù na kàynà ghelɨ ɨ lâʼ tâksɨ̀ ta ka wù na kelɨ ɨ̀kwo a ŋweyn ilaʼ. Wu læ̀ kfɨ-a bula ghɨ zue ŋweyn iwòŋ.”

21“Wù læ̀ kfɨ-a, a wul ɨ̀lvì li alêʼ a ŋweyn a ghɨ kɨ nô wul ɨ̀ bɨ, a ghɨ wi wul àyùŋ nɨ̀ fòyn. Wu nì gvɨ̂tɨ̀ koʼ ɨ̀fôyn, ma wù lɨ̀sɨ lɨsɨ ghelɨ. 22Wu læ̀ koʼ ɨ̀fôyn ɨ̀ kèʼ sugèyʼ sìsɨ̀ nô sɨ̀ jɨ̀m a sɨ n-choʼ avɨ a ŋweyn ɨ̀ zuètɨ àŋena nô ghɨ̀ jɨ̀m, ɨ̀ zue kɨ̀mɨ ngàŋ ndô Fɨyini i ngaŋtɨnɨ. 23Wu læ̀ yɨ mɨ̀kâyn ŋêyn tɨ̀fôyn tɨ litɨ ɨ̀ lɨ̀sɨ àŋena nà kelɨ àdyaʼ nô mɨ ta wù n-saʼ ilaʼ yi læ̂ kɨ tèyn.

24Wu læ̀ gvɨ̂tɨ̀ kêʼ ɨ̀byâs ilaʼ vzɨ̀ a wu n-kelɨ ighaʼ ɨlvɨ àŋena kfâʼ na ghɨ n-kelɨ mbôynɨ̀, ɨ̀ nì àwo bula ghɨ̀bo ŋweyn timi nì. Wù læ̀ ghaytɨ̂ fsɨ ɨ̀fwo iwòŋ ɨ̀ gwòtɨ̀ sɨ̂ ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ ŋweyn. Wu læ̀ nî tì ɨ̀ kul mɨ̀nàŋ sɨ kèʼ ntèʼ sîsɨ̀ a ghɨ tɨm mbàynsɨ̀ jɨ̀ŋ kàli mɨtì a iwo nâ yèynì gayn kɨ̀ sɨ a fɨ̂lêʼnɨ̀ fɨ ɨlvɨ têyn.”

25“Fòyn Silìyà nâ wèyn læ̀ baʼtɨ̂ sugèyʼsɨ̀ sɨ dvɨ̂ kɨ tèyn ɨ̀ kèli àdyaʼ nɨ̀ àtem a to-a ɨ̀ kèʼ fòyn Ijìb a fòyn Ijìb keʼ ŋweyn nɨ̀ sugèyʼsɨ̀ sɨ dvɨ̂ kɨ tèyn kelɨ àdyaʼ. Mɨtì a fòyn Ijìb faŋ tɨ̀ tɨm tɨ yɨ fòyn Silìyà bòm mɨ̀nàŋ mzɨ̀ a ghelɨ Ijìb kul kûm fòyn àŋena. 26Chyeʼsɨ fòynsɨ̀ læ̀ kɨŋ dzɨ sɨ zue ŋweyn, ɨ̀ zuètɨ sugèyʼ sɨ ŋweyn, a sɨlisɨ kfɨtɨ iwòŋ dvɨ̂ kɨ tèyn. 27Tɨfôyn nâ tèytɨ̀ tɨ̀ bò læ̀ nà yɨ akaʼ àmòʼ abaŋ a yɨnɨ-a, baʼtɨ̂ kɨ mbɨ wam ɨ̀nkfaŋ sɨ̂ ngeŋsɨ àŋenasɨ mɨtì iwo i àŋena ɨ ghɨ wi sɨ kfeyn bòm ta ɨlvɨ vzɨ̀ a Fɨyini fɨ lèm sɨ mèsi àŋena ateyn bu duʼ tɨ̀ kfeyn. 28Fòyn Silìyà læ̀ kasî kfâ sɨ a ŋweyn ilaʼ nɨ̀ ɨ̀fwo vzɨ̀ a wù yɨ iwòŋ wu dvɨ̂ kɨ tèyn, kfâʼtɨ̀ sɨ ndù sɨ bebsɨ mɨkâyn mzɨ̀ a Fɨyini fɨ yɨ̀ ŋêyn ghelɨ ŋweyn. Fòyn Silìyà læ̀ fu ngeʼ sɨ̂ ghelɨ Fɨyini ɨ̀ kæ kasi sɨ kfa sɨ a ŋweyn ilaʼ.”

29“Wù læ̀ kasî kfâ, a ɨlvɨ kfeyn a wù kasi ndù kèʼ fòyn Ijìb, mɨtì faŋ tɨ̀ tɨm tɨ̀ yɨ ta wù tî tɨm yɨ̀ sɨ asɨ. 30Sugèyʼsɨ̀ læ̀ lû a Kitìm a ngùʼsɨ ghaʼlɨnɨsɨ ɨ̀ gvì sɨ nu fòyn Silìyà, a ifâyn i bemnɨ-i ku ŋweyn a wù kasi nɨ̀ ɨ̀toŋ ɨ yafɨnɨ sɨ ndù sɨ bebsɨ mɨkâyn mzɨ̀ a Fɨyini fɨ yɨ̀ ŋêyn ghelɨ ŋweyn.

31Wu læ̀ tum sugèyʼsɨ ŋweyn sɨlisɨ a sɨ ndu nì a ndô Fɨyini na bu layn wi ta isaʼi nɨn dyêyn. Àŋena læ̀ tom ànfèʼsɨ̀ a chaʼnɨnɨ-a a ndô Fɨyini, kɨ gvî nɨ̀ ngeʼ. 32Fòyn Silìyà læ̀ lɨsɨ̂ ghelɨ ghì a ghɨ chas mɨkâyn mɨ̀ Fɨyini ɨ̀ nì a ghɨ na tôʼ ŋweyn. Mɨtì a ghelɨ ghì a ghɨ n-yvɨnɨ Fɨyini keli adyaʼ ɨ̀ nù ŋweyn.”

33“Ghelɨ ghɨ tisɨnɨ ghɨ tofɨnɨ læ̀ tebtɨ̂ ndvɨ̀ ghèl mɨtì a ɨlvɨ kfeyn a ghɨ zuetɨ àŋena iwòŋ ɨ̀ nyòʼ ghɨli ɨ̀ ghàytɨ ghɨli ɨ̀ lì lù nɨ̀ ɨ̀fwo àŋena. 34Ghɨ n-læ̀ zuetɨ̂ àŋena tî a Fɨyini fɨ gamtɨ̀ ghelɨ ŋweyn sɨ a aleŋ ɨlvɨ, a ghelɨ ghɨ li kem gvì bàʼsɨ sɨ̂ àŋena. 35Ghɨ n-læ̀ zuetɨ̂ ghelɨ ghɨ tisɨnɨ ghɨ tofɨnɨ ghɨ li a iwo ateyn i ni a mɨ̀tem mɨ̀ ghelɨ Fɨyini na layn ta isaʼi nɨn dyêyn fì nì a àŋena na kelɨ wi nseʼi sɨ chem a ngòʼsɨ. Awo nâ kèynà læ̀ mæ kɨ ɨlvɨ ghê a Fɨyini fɨ lèm.

Fòyn vzɨ̀ a wù n-lèm ngêŋ ŋweyn alèʼ a ngaŋtɨnɨ-a

36Fòyn Silìyà læ̀ nà nî kɨ ta wù n-kôŋ. Wù læ̀ nà ghaŋsɨ̂ ɨ̀wuyn bê na yi n-chwô nô mɨ Fɨyini fɨ̀ kà a mbzɨ, chwô nô mɨ Fɨyini fîfɨ̀ a fɨ ngaŋtɨ chwo mɨyini a mbzɨ. Wu læ̀ nà lêm àwu nô mɨ a gha yi nà ndû kɨ nɨ̀ àsɨ-a sɨ chem ta ka ɨlvɨ ngeʼ læ̂ mæ̀. Fɨyini fɨ nɨn kelɨ kɨ sɨ læ̀ sɨ ni iwo zɨ̀ sɨ̂ ŋweyn a wu n-lèm na wu læ̀ ni-à. 37Fòyn nâ wèyn læ̀ nà koʼsɨ̂ wi mɨyini mzɨ̀ a ghɨ̀bo ŋweyn nà n-koʼsɨ, koʼsɨ̂ wì nô mɨ ɨmzɨ̂ a ghɨ̀ki nɨn kôŋ. Wù læ̀ nà lî wì mɨ na fɨyini fɨ lifɨ nɨn ghɨ àfo. Wu læ̀ nà lî ngêŋ ŋweyn na yi n-ngaŋtɨ̂ chwô nô mɨyini ɨ̀n jɨ̀m a mbzɨ. 38Wu læ̀ leʼ sɨ nà koʼsɨ mɨyini nâ mèyn, ɨ̀ nà kwo koʼsɨ̂ fɨyini fìfɨ̀ a fɨ n-kɨŋtɨ ntèʼ sîsɨ̀ a sɨ n-ghɨ ma ghɨ tɨm meyn mbàyn jɨ̀ŋ kàli a ghɨ mɨyini bula ghɨbo ŋweyn timi nà kya. Wù læ̀ nà fu tɨ̀fu sɨ̂ mɨyini nâ mèyn nɨ̀ àso ɨkwo a baŋnɨ-a nɨ a fɨfâ fu kɨmɨ nɨ̀ ɨ̀fwo ɨkwo ɨtwo baʼsɨ̂ nɨ̀ mɨ̀ngòʼtɨ̀ ɨ̀n jùŋ. 39Fòyn Silìyà læ̀ nû tɨ̀laʼ tɨ litɨ ma à gàmtɨ̀ fɨyini fɨ atum, a ghɨ tɨ̀laʼ ma ghɨ tɨm meyn mbàyn jɨ̀ŋ kàli. Wù læ̀ nà n-gvɨmlɨ ghelɨ ghɨ tisɨnɨ ɨ̀ nì a àŋena na saʼ ghelɨ ghɨ dvɨ̂ kɨ tèyn, gwôtɨ̀ ɨ̀lwêʼ sɨ̂ ghelɨ ghɨ tisɨnɨ na à n-ghɨ ɨ̀myaʼtɨ àŋena.”

40“A læ̀ nà ghɨ ta ɨfôyn fòyn Silìyà sɨ mæ, a fòyn Ijìb gvi nù ŋweyn ɨ̀ se sɨ nù a fòyn Silìyà gvi lì ŋweyn tèyn ta à lì àfyef ato-a. Wù læ̀ nà nû nɨ̀ mɨ̀nchaʼ mɨ̀ ìwòŋ, nû nɨ̀ nyamsɨ kfaŋsɨ nû kɨmɨ nɨ̀ ngùʼ sɨ ghaʼnɨsɨ kɨ̀ sɨ idvɨ̀. Wu læ̀ nà nû tɨ̀laʼ tɨ dvɨ̂ kɨ tèyn, zɨ̂ nô mɨ ìlaʼ ì kà wu kàli kɨ ta ànkuŋ. 41Wu læ̀ nû kɨmɨ Isìlæ̀, ilaʼ i juŋì ɨ̀ zuètɨ ghelɨ ghɨ taŋ lê ɨ̀tu. Mɨtì a ghelɨ Edòm nɨ̀ ghelɨ Mowàb baʼsɨ̂ nɨ̀ ɨghɨ Amòn leʼnɨ. 42Fòyn Silìyà læ̀ tɨm yɨ tɨ̀laʼ tɨ dvɨ̂ kɨ tèyn, ɨ̀ tɨm yɨ kɨ̀mɨ Ijìb. 43Wù læ̀ fsɨ àso ɨkwo a baŋnɨ-a nɨ̀ àso ɨkwo a fɨfâ baʼsɨ̂ nɨ̀ ɨ̀fwo ɨkwo ɨtwo ɨlvi a Ijìb. Ghelɨ Libìyà nɨ̀ ghelɨ Etobìyà læ̀ nà ghɨ kɨ isas isaʼ nɨ̀ fòyn Silìyà. 44Mɨtì a fòyn Silìyà læ̂ yvɨ saʼgha ma yì lù abàs ghè a ɨchɨ̂-iyvɨ i nɨn sal ateyn nɨ̀ ɨzɨ̂ a yì lù abàs ikuè a ifayn ì ku ŋweyn a wù nyoʼsɨ ɨtoŋ nô sɨ a ŋaŋ ɨ̀ ndù sɨ nù sɨ zuetɨ ghelɨ nô sɨ idvɨ̀. 45Wù læ̀ ndu-à, ɨ̀ kas mɨtwo ighami i jvâ i ghaʼnɨ nɨ̀ kfɨyn i laynɨ. Mɨtì ɨ̀ kfɨ̀ afu kɨ nìnyɨŋ.