Skip to content

Exodus 12

Ŋwàʼlɨ̀ Exodus

Dzɨ̀ zɨ̂ a ka ghɨ na yɨ àyɨ iyaʼsɨ ateyn

1Bôbo Fɨyini nɨn læ meyn bè sɨ̂ Mosìs ŋêyn Alòyn a Ijìb na, 2“Sɨ zɨ̀tɨ lvɨ̂yn sɨ ndù asɨ, njoŋ yèyn na sɨ ghɨ njoŋ ɨ yî àsɨ sɨ̂ zɨ̀ a bêŋ. 3Yì be sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀ nô ghɨ̀ jɨ̀m na à na ghɨ a mɨchi ìvɨm a njoŋ nâ ghàyn nô mɨ bòbe ɨ̀ kfà ɨ lì wâyn bzɨ ɨ sɨ sɨ̂ ghelɨ ndo nɨ̀ ŋweyn. Nô mɨ ndo ì kà na sɨ kɨ wâyn bzɨ ɨ̀mòʼ. 4Ghelɨ ndo nɨ̀ wùl kæ sɨ nà læ̂ chwôsɨ̀ sɨ kfɨl wayn bzɨ ìfɨ̀blɨ̀, wu gwòtɨ̀ ŋêyn wùl vzɨ̀ a wù n-chi baʼsɨ, ɨlvɨ ta wù n-kya na akôyn a ghelɨ ndo nɨ̀ wùl nâ vzɨ̀ nɨn kfeynɨ̂ ta ka àŋena chɨyntɨ ɨ̀ kfɨ̀l bzɨ àteyn. Bzɨ ateyn nɨn kel sɨ nà ghɨ ma yi feʼnɨ meyn ɨ̀ yeyn na yi n-kfeyn nô mɨ sɨ̂ ndà. 5Yì na choʼ kɨ nyam ilûmnɨ̀ ma yì luyn meyn bèŋ, kelɨ wi nseʼi, a kelɨ sɨ nà ghɨ ayaʼ, kèsa ifef. 6Yi choʼtɨ, yi nà tôʼnɨ̀ nɨ̀ nseynsɨ sɨ chem a mɨchi njvàsɨ̀ kæ̀ a njoŋ nâ ghàyn ta ka ghelɨ Isìlæ̀ nô ghɨ̀ jɨ̀m chɨyntɨ ɨ̀ sɨ̀ nyamsɨ ateyn aleŋ ɨlvɨ ikfa. 7Àŋena sɨ bzɨsɨ ateyn tì ghɨ lì mɨ̀luŋ mɨ̀ àteyn ɨ̀n lì ɨ yoʼ a tɨ̂wùwu ɨ fi yoʼ a mɨmbêʼsɨ̀ a ndosɨ ghê a ghɨ n-kfɨl bzɨ nâ sìsɨ̀ ateyn. 8À na ghɨ kɨmɨ nɨ̀ntuʼ achi nâ ghè, àŋena nyòʼ njwò ateyn ɨ baʼsɨ aghi ɨ yɨ sɨ abayn bula ghɨ we fɨ̀shɨ̀k ateyn. 9Ka wùl sɨ̂ zɨ̀ nɨn kfɨl njwò àteyn iku, ka wùl nɨn kfè kfe, mɨtì kelɨ kɨ sɨ nyòʼ sɨ baʼsɨ nɨ̀ àtu a nɨ̀ ìnkès i nɨ̀ ɨ̀fwo ɨlvà. 10Yi n-kelɨ sɨ kfɨl njwò àteyn nô ì jɨ̀m jæ ta ka ɨtuʼ layn. Ɨtuʼ ti kæ sɨ layn koli bula yi kfɨl mèsì, yi màʼ ichɨ yì fɨ. 11Yi se sɨ yɨ ɨfwo ɨ yɨnɨ ateyn, nô mɨ ndà ɨ màʼ àwaf a ŋweyn ɨ kul akue, ɨ tuŋ gvɨsɨ ɨvɨ̀ ɨ ghal mbàŋ i nyamnɨ. Yi laf tì yi nyàŋsɨ yɨ bòm ta à n-ghɨ ɨfwo ɨ yɨnɨ iyaʼsɨ nɨ̀ Bôbo Fɨyini. 12À na ghɨ kɨmɨ nɨ̀ntuʼ achi nâ ghè a mà jel tòynɨ ilaʼ i Ijìb ɨ̀ zuètɨ woyn ghɨ lûmnɨ̀ ɨ ghɨ asɨ nɨ̀ ghelɨ Ijìb nô ghɨ̀ jɨ̀m baʼsɨ̂ nɨ̀ woyn nyâm sɨ lûmnɨ̀sɨ̀ ɨ ghɨ asɨ. Mɨ n-fu ngeʼ sɨ̂ mɨyini mɨ̀ Ijìb nô ɨ̀n jɨ̀m bòm ta à n-ghɨ mà Bôbo Fɨyini. 13Mɨ̀lûŋ mzɨ̀ a yì yoʼ achfɨ̀ a ndosɨ nɨ̀ zɨ̀ na ghɨ nchwæ. Mà na yeyn mɨ̀luŋ mɨ̀ ateyn ma yaʼi chwò kɨ chwo ndo sisɨ. Mɨ n-fu ngeʼ ì bemnɨ sɨ̂ ghelɨ Ijìb mɨtì a nô ngeʼ ìlì faŋ tɨ̀ kòli zɨ. 14Yì lem achi nâ kèynà sɨ a achi ayɨ iyaʼsɨ sɨ̂ mà ɨ Bôbo Fɨyini, sɨ nà bêtɨ̀ iwo zɨ̀ a mɨ n-læ nì. Achi ateyn a nɨn faŋ kɨ faŋ sɨ̂ ɨjwâŋ vzɨ̀ a wu n-læ̀ koʼ a ibàm, sɨ a mɨlvɨ ɨ̀n jɨ̀m.

Bôbo Fɨyini ɨ fu isaʼ kûm àbayn bula fɨ̀shɨ̀k

15“Yi n-kelɨ sɨ nà yɨ abayn bula fɨ̀shɨ̀k ateyn sɨ a mɨchi nsòmbo. À na ghɨ achi a kɨ asɨ-a a mɨchi nâ ghàyn nsòmbo, nô mɨ ndà ɨ̀ fvɨsɨ̀ fɨ̀shɨ̀k sɨ a ŋweyn a ndo. À kæ sɨ yɨ nô mɨ ndà afo nɨ̀ fɨ̀shɨ̀k fɨ̀ ateyn a mɨchi nâ ghàyn, a ghɨ saŋ ŋweyn sɨ a Isìlæ̀. 16À na ghɨ achi a kɨ asɨ-a nɨ̀ àchi a goʼsɨnɨ-a ɨwe nâ ghè, yi yvɨ̀ŋtɨ̀ ɨ koʼsɨ Fɨyini. Ka wùl nɨn fèl àfo antêynɨ̀ mɨ̀chi nâ ghàyn ɨ̀m bò, a bu kɨ sɨ nà kfê ɨfwo ɨ yɨnɨ na ghɨ yɨ. À ti kɨ iwo zɨ̀ a wùl kàʼ a wù ni.

17“Yì na yɨ àchi nâ kèynà a ghɨ n-yɨ abayn bula fɨ̀shɨ̀k ateyn tèyn bòm ta à n-ghɨ achi nâ ghàyn a mɨ n-fvɨ̀sɨ ghelɨ Isìlæ̀ ateyn sɨ a Ijìb kɨ̀ inòyn inòyn. Yì na yɨ àchi ateyn sɨ a achi isaʼ kɨ̀ sɨ a mɨlvɨ ɨ̀n jɨ̀m, sɨ chem a ɨjwàŋ ghè a wu n-koʼ ibàm. 18À na ghɨ a njoŋ ɨ yî àsɨ sɨ zɨ̀tɨ̀ aleŋ ɨlvɨ ikfa a mɨchi njvàsɨ̀ kæ̀, sɨ koʼ sɨ chem a mɨchi mɨ̀vɨm ɨ̀m bò njvà ìmòʼ aleŋ ɨlvɨ ikfa, yi nà yɨ kɨ abayn tì bula fɨ̀shɨ̀k ateyn. 19Fɨ̀shɨ̀k fɨ̀ nɨn kelɨ wi sɨ nà ghɨ a yi a ndosɨ antêynɨ̀ mɨ̀chi nâ ghàyn nsòmbo. Wùl kæ sɨ yɨ afo ma ghɨ we meyn fɨ̀shɨ̀k ateyn yi sàŋ ŋweyn sɨ antêynɨ̀ nɨ̀ ghelɨ Isìlæ̀ kèsa à n-ghɨ wul àtum ma wul ɨ̀ Isìlæ̀ a. 20Ka wùl sɨ̂ zɨ̀ nɨn yɨ afo fɨ̀shɨ̀k fɨ ghɨ ateyn. Wùl na chî nô mɨ a ndo ì kà, ka wu n-yɨ abayn ma ghɨ we meyn fɨ̀shɨ̀k ateyn.”

21Bôbo Fɨyini nɨn taŋi tî, Mosìs ɨ jàŋtɨ̀ chyeʼsɨ Isìlæ̀ nô sɨ̀ jɨ̀m ɨ bè sɨ̂ àŋena na, “Yì ndu kɨ̀ lvɨ̂yn ɨ̀ tètɨ woyn bzɨsɨ ɨ̀ sɨ, zɨ̂ ghelɨ ndo nɨ̀ zɨ̀ yɨ ayɨ iyaʼsɨ ateyn. 22Yi sɨ, yi we mɨ̀luŋ mɨ̀ àteyn akaŋ, ɨ lì fɨ̀buʼlɨ̂ fɨ isòb ɨ chfɨ̀ ateyn, ɨ yoʼ a tɨ̂wùwu ɨ fi yoʼ a mɨmbêʼsɨ̀. Yi yoʼ tì, ka wùl nɨ̂n fvɨ̀ abe nô ta ka ɨtuʼ ɨ layn. 23A nì nà ghɨ ɨlvɨ ghê a ka Bôbo Fɨyini jel tòynɨ a Ijìb sɨ zuetɨ woyn ghɨ lûmnɨ̀ ɨ ghɨ asɨ nɨ̀ ghelɨ Ijìb, nà yeyn mɨ̀luŋ a tɨwùwu nɨ̀ mɨ̀mbêʼsɨ̀ mzɨ̂, wu yaʼi chwo kɨ chwo achfɨ̂ a ndosɨ nɨ̀ zɨ̀, visî wì na nchì ŋweyn zuetɨ woyn ghɨ lûmnɨ̀ ɨ ghɨ asɨ nɨ̀ zɨ̀. 24Zɨ̂ woyn ghi nɨn kelɨ sɨ nà yɨ achi nâ kèynà kɨ bèŋ sɨ̀ jɨ̀m, a ghɨ ìsaʼ ma yi faŋ meyn kɨ̀ samoʼ. 25Yi læ̂ ndù ɨ̀ zɨ ilaʼ afî a Bôbo Fɨyini nɨn kɨŋ sɨ fu sɨ̂ zɨ̀ kɨ̀ ighel ta wù n-læ chfɨ̀nɨ, yi nà yɨ àchi nâ kèynà kɨ̀ ta isaʼ ateyn i nɨn dyêyn. 26Yi læ̂ nà se sɨ yɨ achi nâ kèynà wôyn ghi na bɨf sɨ̂ zɨ̀ nâ ayɨ ateyn a nɨn dyêyn na gha a, 27yi fèʼtɨ̀ sɨ̂ àŋena na, ‘À n-ghɨ ìfu iyaʼsɨ sɨ̂ Bôbo Fɨyini bòm ta wu n-læ se sɨ zuetɨ woyn ghɨ lûmnɨ̀ ɨ ghɨ asɨ nɨ̀ ghelɨ Ijìb ɨ yaʼi chwò ndosɨ ghelɨ Isìlæ̀ a Ijìb, ɨ faŋ tɨ zuetɨ ghes.’” Chyeʼsɨ Isìlæ̀sɨ̀ ɨ yvɨ tî ɨ tɨm alvɨ a àŋena a nse, ɨ koʼsɨ Bôbo Fɨyini. 28Ghelɨ Isìlæ̀ nɨn læ meyn nì kɨ iwo zɨ̀ a Bôbo Fɨyini nɨn bè sɨ̂ Mosìs ŋêyn Alòyn.

29A nà ghɨ antêynɨ̀ nɨ̀ntuʼ Bôbo Fɨyini ɨ zuetɨ woyn ghɨ lûmnɨ̀ ɨ ghɨ asɨ nɨ̀ ghelɨ Ijìb nô ghɨ̀ jɨ̀m zɨ̂tɨ̀ kɨ ateyn nɨ ɨwû fòyn Ijìb, sɨ kàlì sɨ chem ateyn nɨ ɨwû wùl ɨ̀ ndô nchaʼ baʼsɨ̂ nɨ̀ woyn nyâm sɨ lûmnɨ̀sɨ̀ ɨ ghɨ asɨ nô ghɨ̀ jɨ̀m. 30Fòyn Ijìb ŋêyn chyeʼsɨ ŋweynsɨ nɨ̀ ghelɨ Ijìb nô ghɨ̀ jɨ̀m ɨ ni làlì nɨ̀ntuʼ ɨ nà dzɨ̂ nô sɨ a ŋaŋ bòm ta à nà n-ghɨ nô mɨ a ndo ì kà ma wâyn ɨ̀lûmnɨ̀ ɨwû àsɨ kfɨ meyn ateyn.

Ghelɨ Isìlæ̀ ɨ lù sɨ a Ijìb

31A nà ghɨ kɨ nɨ̀ntuʼ achi nâ ghè, fòyn Ijìb ɨ tum jàŋ Mosìs ŋêyn Alòyn ɨ bè sɨ̂ àŋena na, “Lì ghelɨ Isìlæ̀ ghèyn zɨ̂ àŋena lu ɨ̀ vìsi ghelɨ̀ ghem. Yì lu ndù kòʼsɨ Bôbo Fɨyini kɨ ighel ta yì tî nà kɨŋ. 32Yì li bzɨ̂ sisɨ nɨ̀ nyâm sisɨ kɨ ighel ta yì bè ɨ̀ lù. Yi se sɨ lù yi jem kɨmɨ na Bôbo Fɨyini boysɨ ma.” 33Fòyn Ijìb nɨn tàŋi tî, ghelɨ Ijìb ɨ nà sɨ lumtɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀ na àŋena nyaŋsɨ fvɨ̀ sɨ a ilaʼ nɨ̀ àŋena bê na, “Yì lu, bùla tì a ghès kfɨtɨ mèsì!” 34Ghelɨ Ijìb ɨ se sɨ lumtɨ àŋena tî, ghelɨ Isìlæ̀ ɨ lì ɨ̀nkfɨ̂ŋ ma àŋena nì nùʼ bula fɨ̀shɨ̀k ɨ bèʼtɨ̀ a mbèʼsɨ̀ kɨ̀ ɨkfaŋ afî a ghɨ nì nùʼ ateyn ma ghɨ lɨm ɨkfaŋ ateyn a ndzɨsɨ. 35Ghelɨ Isìlæ̀ nɨn bɨfɨ meyn ɨ̀fwo sɨ̂ ghelɨ Ijìb ma ghɨ fàytɨ nɨ̀ àso ɨkwo a fɨfâ nɨ ɨvzɨ̂ a ghɨ fàytɨ nɨ̀ àso ɨkwo a baŋnɨ-a baʼsɨ̂ nɨ̀ ndzɨsɨ kɨ ighel ta Mosìs nɨn bè. 36À nà n-ghɨ tì ma Bôbo Fɨyini ni meyn ghelɨ Ijìb na kôŋ ghelɨ Isìlæ̀, ɨ fu nô mɨ ghà vzɨ̂ a ghelɨ Isìlæ̀ bɨf. À ti dzɨ zɨ̀ a ghelɨ Isìlæ̀ nɨn bèʼi ɨ lù nɨ̀ ìghaʼ i ghelɨ Ijìb ateyn.

37Ghelɨ Isìlæ̀ ɨ lù sɨ a Lamesès ndu chem a Sukòt. Ghɨ̀lûmnɨ̀ nà n-jêl nɨ̀ ɨ̀vɨ chem ndû kamsɨ ighɨ ntufa baʼsɨ̂ nɨ̀ ghɨ̀ki nɨ̀ woynda. 38Ghelɨ Isìlæ̀ nɨn læ se sɨ koʼ, ghelɨ ghɨ li ɨ koʼ ŋêyn àŋena dvɨ̂ kɨ tèyn, a ghɨ wi ghelɨ Isìlæ̀. Àŋena nɨn læ lu nɨ̀ nyamsɨ sɨ dvɨ̂ kɨ tèyn, ɨ bzɨsɨ nɨ̀ nyamsɨ mbòloʼsɨ nɨ̀ njàkâysɨ̀. 39Àŋena nɨ̀n læ jèl ɨ se sɨ yvɨ̀tɨ̀ ɨ lì ɨ̀nkfɨ̂ŋ ɨ̀ nuʼnɨ̂ mzɨ̀ a àŋena nɨn bèʼi a Ijìb tì ɨ nyòʼ àbayn ateyn bula fɨ̀shɨ̀k. Àŋena nà n-kelɨ wi ɨlvɨ a Ijìb sɨ ghayn ɨfwo ɨ yɨnɨ bòm ta ghɨ n-sàŋ sâŋ àŋena. 40Ghelɨ Isìlæ̀ nà n-ghɨ ma ghɨ chi meyn bèŋ ighɨ ì kæ̀ nɨ̀ bèŋsɨ̀ mɨ̀vɨm ɨ̀n tal a Ijìb. 41Bèŋ nâ sèynsɨ̀ nɨn læ koʼ nà mæ̂ gvî achi nâ ghàyn nô mɨ ɨlvɨ gha, inôyn i ghêl nɨ̀ Bôbo Fɨyini ɨ fvɨ̀ sɨ a Ijìb. 42Achi nâ kèynà na gvî chem nô mɨ ɨlvɨ gha, ghelɨ Isìlæ̀ nô ghɨ̀ jɨ̀m ɨ chi kɨ nɨ̀ ìkeʼì sɨ koʼsɨ Bôbo Fɨyini ta wu n-læ chi tòʼnɨ nɨ̀ àŋena nɨ̀ntuʼ achi nâ ghàyn ɨ fvɨ̀sɨ̀ àŋena sɨ a Ijìb. Yi læ̀ na ghɨ kɨ tèyn sɨ̂ woyn ghì a ghɨ læ̀ koʼ ibàm.

Tɨsaʼ kûm àchi iyaʼsɨ.

43Bôbo Fɨyini nɨ̀n be meyn sɨ̂ Mosìs ŋêyn Alòyn na, “À n-ghɨ tɨ̀saʼ tɨ̀tɨ̀ a ka yì na lêm ayɨ iyaʼsɨ tèyn: ka wùl àtum nɨn yɨ ɨfwo ɨ yɨnɨ ateyn. 44Mɨtì wùl na kelɨ nô mɨ àkôs à kà ta wù yuyn, wu sɨ anam a ŋweyn ta ka wù na ghɨ ma wù kàʼ a wù boŋ yɨ. 45Wùl na ghɨ ma wù gvì kɨ imû, kèsa wù seʼ kɨ̀ sɨ fèl na ghɨ laʼ ŋweyn, ka wû n-yɨ. 46Yi n-kelɨ sɨ yɨ ɨfwo ɨ yɨnɨ ateyn kɨ̀ a ndo ghè a ghɨ ghàyn ateyn. Ka wùl nɨ̂n fvɨ̀ nɨ̀ àlêʼ a njwò abe, ka wùl nɨ̂n kòl àvɨf a nyâm nâ kì nô àmòʼ. 47Ghelɨ Isìlæ̀ nô ghɨ̀ jɨ̀m nɨn kelɨ sɨ yɨ ayɨ nâ kèynà.

48“Wùl àtum kæ sɨ nà chî zɨ̂ àŋena, nà kɨŋ sɨ yɨ ayɨ iyaʼsɨ nɨ̀ Bôbo Fɨyini, a ghɨ na kelɨ sɨ sɨ ɨnwam ɨ woyn ghɨ lûmnɨ̀ a ŋweyn a ndo nô ghɨ̀ jɨ̀m ta ka wù yɨ ayɨ nâ kèynà kɨ̀ teyn ta wul ɨ̀ Isìlæ̀. Ka wùl ɨ lûmnɨ̀ nɨn yɨ ayɨ ateyn bula ghɨ sɨ ànam a ŋweyn. 49Isaʼ nâ yèynì nɨn ghɨ sɨ̂ ghelɨ Isìlæ̀ kɨ ighel ta yi n-ghɨ sɨ̂ ghelɨ ɨtum ghì a ghɨ n-chi antêynɨ̀ nɨ̀ zɨ̀.” 50Ghelɨ Isìlæ̀ nô ghɨ̀ jɨ̀m nɨn læ meyn ni kɨ ighel ta Bôbo Fɨyini nɨn bè sɨ̂ Mosìs ŋêyn Alòyn. 51A nà ghɨ kɨ achi nâ ghè, Bôbo Fɨyini ɨ nì ghelɨ Isìlæ̀ ɨ fvɨ̀ sɨ a Ijìb kɨ̀ inòyn inòyn.