1 Samuel 25

Devìt ŋêyn Nabàl nɨ̀ Abigèl

¹Samwèl nɨ̀n læ meyn kfɨ ghelɨ Isìlæ̀ nô ghɨ̀ jɨ̀m ɨ yvɨ̀ŋtɨ sɨ dzɨ̀ ikfɨ i ŋweyn. Ghɨ n-læ gvɨ̀mi ŋweyn a ŋweyn abe a Lamà. Devìt ɨ kæ lù sɨ ndù a nse ìyum a Balàn sɨ nà chi afu.

²Wul ɨ̀two ɨ̀lvɨ nà n-ghɨ a ntèʼ Màwûn kelɨ ɨ̀fwo a ntèʼ Kamèl. Wu nà n-kelɨ bzɨsɨ ndoŋ nkam nɨ̀ njɨ̀sɨ̀ nkam sɨ̀ tal, kom ìwî ateyn kɨ̀mɨ a ntèʼ Kamèl. ³Izɨyn i ŋweyni nà n-ghɨ Nabàl, izɨyn i wî ŋweyni ghɨ Abigèl. Abigèl nà n-jofa fî tofa mɨtì lûm ŋweyn ɨ ghɨ atem a ŋweyn a befa, wu fî bema ma wù fvɨ̀ ɨntweŋ ndo nɨ̀ Kalèb.

⁴A nà ghɨ ta Devìt nɨ̀n ghɨ a nse ìyum wu yvɨ na Nabàl nɨ̀n kom ìwî i njɨ̀sɨ̀ nɨ̀ ŋweyn. ⁵Ta wù yvɨ̀ tî ɨ tum woynda tɨ̂kùŋ ghɨli ìvɨm ɨ bè sɨ̂ àŋena na, “Yì ndu a Kamèl ɨ̀ toŋtɨ Nabàl sɨ̂ mà. ⁶Yì bè sɨ̂ ŋweyn na, mɨ n-jêm na Fɨyini fɨ fu mɨchi ɨ̀ndyà sɨ̂ và ɨ̀ boysɨ và nɨ̀ ìsas i ndo nɨ̀ và-i nô ì jɨ̀m baʼsɨ̂ nô mɨ nɨ̀ ghà vzɨ̂ a wà n-kelɨ.”

⁷Ma yvɨ meyn na wà n-teyntɨ̂ ìwî i njɨ̀sɨ̀ nɨ̀ và lvɨ̂yn. A nà n-ghɨ ta nchìsɨ nyâmsɨ̀ nɨ̀ vàsɨ nà n-kini njɨ̀sɨ̀ a ghès a ngùŋ a Kamèl, ghès nɨn bu læ nyàblɨ nɨ̀ àŋena. Afo a àŋena nɨn bu læ lè nô àmòʼ. ⁸Bɨf sɨ̂ ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ và ka àŋena feʼtɨ sɨ̂ và na iwo nâ yèynì a mà bè têyn nɨn ghɨ samoʼ. Bòm tèyn, dyèyn atem a juŋà sɨ̂ ghelɨ̀ ghem ta atu-a jòf ghès ɨ gvì ɨlvɨ ayɨ nɨ̀ và afêyn. Mɨ n-chwotɨ̂ na wà fu nô mɨ ghà vzɨ̀ a wà kàʼ a wà fu sɨ̂ ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ và nɨ̀ wâyn vâ Devìt.

⁹A nà ghɨ ta ghelɨ Devìt jèl ndu chem a Kamèl, àŋena làʼì ntûm Devìt sɨ̂ Nabàl ɨ nà sɨ chîtɨ̀-à.

¹⁰Nabàl ɨ bèynsɨ̀ ɨ bɨf sɨ̂ àŋena na, “Devìt nâ wèyn nɨ̀n ghɨ nô nda? Wâyn Jesì nâ wèyn nɨ̀n nkfâʼ nô na yi n-ghɨ ghà? Wù n-ghɨ kɨ ta ghelɨ ghɨ felɨnɨ ghèyn a ghɨ n-leʼnɨ ghɨ̀bo ifèl nɨ̀ àŋena a mɨ̂chi ghàyn. ¹¹A ti bè na mà kàʼ a mà li abayn à kema, nɨ̀ mu mêm, nɨ̀ njwò ma mà kfè sɨ̂ ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ mà nà fu sɨ̂ ghelɨ kya wi mɨ na ghɨ lù wo a?

¹²Ta wù tàŋi tî ghelɨ Devìt ɨ kasi kfa ɨ ndu fèʼtɨ̀ nô mɨ ghà sɨ̂ Devìt ta Nabàl bè. ¹³Devìt ɨ bè sɨ̂ ghelɨ ŋweyn na, “Nô mɨ ndà kul fɨ̀nyue fɨ ŋweyn.” Wu n-bè tî ɨ boŋ kul ɨ fɨ ŋweynfɨ ɨ lù ŋêyn ghelɨ ghɨ chem ndû ighɨ ì kæ̀, ghelɨ ighɨ ì bò ɨ faŋ ɨ nà chî ɨ̀fwo iwòŋ.

¹⁴Wùl ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ Nabàl ɨ̀lvì ɨ fèʼtɨ̀ sɨ̂ Abigèl ɨ wî Nabàl na, “Devìt ti meyn tùm ghelɨ a nse ìyum na ghɨ gvi tòŋtɨ bò ifèl nɨ̀ ghès sɨ̂ ŋweyn, ghɨ gvî wù telɨ kɨ̀ telɨ àŋena. ¹⁵A ghɨ tì ma ghelɨ nâ ghì nɨn læ meyn tòʼnɨ̀ nɨ̀ ghès nô a jûŋ. Àŋena nɨn bu læ nyàblɨ nɨ̀ ghès, nô àfo à kesa àmòʼ ɨ faŋ tɨ lè nô ta ka ghèsɨ̀ chi a àŋena ngùŋ læ̀ lù. ¹⁶Àŋena nà n-ghɨ kɨ sɨ̂ ghès têyn ta mbàyn a yì n-kɨ̂ŋtɨ̀ ghes nɨ̀nchuè nɨ̀ nɨ̀ntuʼ a mɨ̂chi ghè a ghès nà n-kini njɨ̀ seysɨ a àŋena ngùŋ. ¹⁷Faytɨ kfàʼtɨ ɨ yeyn iwo zɨ̀ a wà kàʼ a wà ni lvɨ̂yn bòm ta ngeʼ ì bemnɨ nɨn ghɨ sɨ koli bò ifèl nɨ̀ ghès baʼsɨ̂ nɨ̀ ghelɨ ndo nɨ̀ ŋweyn nô ghì jɨ̀m. Wù n-ghɨ tì atem a befa ma wùl kàʼ wu bû bè ìwo sɨ̂ ŋweyn wù yvɨ.”

¹⁸Wù n-taŋi tî Abigèl ɨ làli kɨ lali ɨ lì tɨ̀ghef tɨ abayn ighɨ ì bò nɨ̀n nsalsɨ mɨ̂lùʼ sɨ̀ bò. Wù n-li meyn kɨmɨ njɨ̀sɨ̀ tâyn ma ghɨ sɨ meyn fàytɨ baʼsɨ̂ nɨ̀ asaŋ a kaŋna sɨ chem ɨkfaŋ ɨ̀ bwò. Wù n-fi meyn li kɨmɨ ntuʼsɨ lesìnsɨ̀ ɨvɨ, nɨ̀ ntuʼsɨ figsɨ̀ ta ghɨ mèmtɨ ighɨ ì bò ɨ chɨ̀yntɨ koʼsɨ ɨ̀fwo nâ wèyn atû njàkâysɨ̀. ¹⁹Ta wù kòʼsɨ tî ɨ bè sɨ̂ ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ ŋweyn na, “Yì na ndoyn asɨ, mɨ n-ngvî-à.” Wu nà n-nî mɨ tì bula wù bê ìwo sɨ̂ lum ŋweyn Nabàl.

²⁰A nà ghɨ ta wù kòʼ atû njàkâs nɨ̀ ŋweyn ɨ̀ jèl chèm afoŋlɨ a li-a a kfɨyn, wu yeyn ta Devìt ŋêyn ghelɨ ŋweyn nɨn kalì gvî, wu ndù kòynɨ̀ ŋêyn àŋena. ²¹À nà n-ghɨ tì ma Devìt kuʼtɨ meyn tàŋi sɨ̂ ghelɨ ŋweyn bè na, “Yi ti ndyêyn na ifêl ì yemi ta mà tî nà tôʼnɨ nɨ̀ ɨ̀fwo ba wèyn a nse ìyum na ka nô afo a ŋweyn àmòʼ a le tî nà ghɨ kɨ sɨ alû tèyn? Wù laʼ meyn njùŋ yem nɨ̀ mbɨ. ²²Mɨ n-bê samoʼ na ɨtuʼ kæ se sɨ layn wul ɨ̀ lûmnɨ̀ ɨ bu ghaynɨ̂ a ndo nɨ̀ Nabàl bula ma zuetɨ kɨ ghɨ̀ jɨ̀m, Fɨyini fɨ fu ngeʼ ìghaʼnɨ sɨ̂ ma!”

²³Abigèl ɨ yeyn Devìt nô mɨ ɨlvɨ gha ɨ nyàŋsɨ suʼi sɨ atû njàkâs nɨ̀ ŋweyn ɨ ndu nguʼtɨ asɨ nɨ Devìt ɨ kfɨsɨ ìkêʼ i ŋweyn a nse. ²⁴Ta wù ngùʼtɨ tî ɨ bè sɨ̂ Devìt na, “Mɨ n-chwotɨ̂ và a bô, lèsɨ fu wul ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ và. Visi mà faytɨ fèʼtɨ ìwo zɨ̀ a yi tî gàyn. ²⁵Mɨ n-chwôtɨ̂ và a bô ka n-zɨ iwo nɨ̀ Nabàl wèyn a atem nɨn bef têyn. Wù n-ghɨ tèyn izɨyn i ŋweyni ɨ ghɨ “Àngù”, wu nî àwo kɨ fɨsɨ̂ kɨ izɨyn i ŋweyn. Sɨ̂ mà wul ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ và, ma bu tî yèyn ghelɨ ghì a wà tî tum. ²⁶Ta Bôbo bùʼsɨ meyn na ka wà zue wul, fì gàmtɨ̀ na ka wà sɨsɨ sɨ a wa ngeŋ. Ta Bôbo Fɨyini nɨ̀n chi wa bu ghɨ, mɨ n-jêm na mbàynɨ̀ shyasɨ baʼsɨ̂ nɨ̀ ghelɨ ghì a ghɨ n-kfâʼtɨ̀ sɨ ni mbɨ sɨ̂ và nô ghɨ̀ jɨ̀m, keli ngeʼ zɨ̀ a Nabàl nɨn keli. ²⁷Lì læ̂ ɨ̀fwo wèyn a mà gvì nɨ̀ ŋweyn sɨ̂ và ɨ fu sɨ̂ ghelɨ ghèyn a zɨ̂ àŋena nɨn jelɨ̀ amoʼ têyn.

²⁸Mɨ n-chwotɨ̂ a bô, lèsɨ fu nô mɨ ghà ta mà nì bèbsɨ sɨ̂ và. Mɨ n-kya samoʼ na Bôbo Fɨyini nɨn lèm và sɨ a fòyn Isìlæ̀ a nô woyn ghya læ̂ koʼ kɨ̀ sɨ a tɨ̂fòyn. Yi na ghɨ tèyn bòm ta wà n-tɨm tɨ̀woŋ tɨ Bôbo. Wà læ̀ nî wì iwo i bzɨ-i nô ta ka wà læ̂ kfɨ. ²⁹Wùl kæ sɨ nà kɨŋ mɨ và sɨ zue, a Bôbo Fɨyini fyafɨ kɨŋtɨ vâ kɨ̀ ta wùl nî wu nà kɨ̂ŋtɨ̀ àfo kì a kɨ n-koʼnɨ sɨ̂ ŋweyn. Mɨtì sɨ̂ mbàynɨ̀ syasɨ wu nì tɨm màʼì àŋena kɨ ta wùl nî wu tɨm ngòʼ a fam. ³⁰A læ̀ nà ghɨ ta Bôbo nì meyn mèsì àwo a juŋà kì a wù chfɨ̀nɨ̀ sɨ̂ và, ɨ̀ lem và sɨ a fòyn Isìlæ, ³¹a ikfâʼtɨ̀ ì zæ na fu wi ngeʼ sɨ̂ và na wà timi meyn zuè wul salû kèsa sɨ̀sɨ̀ sɨ a wa ngeŋ. Ma na chwotɨ̂ a bô na Bôbo Fɨyini læ̂ nì àwo a juŋà nâ kèynà sɨ̂ và, ka wa n-lèysɨ̀ mà wul ɨ̀ felɨnɨ nɨ̀ và.

³²Devìt ɨ bè sɨ̂ Abigèl na, “Mɨ n-fu àyòŋnɨ̀ sɨ̂ Bôbo Fɨyini fɨ Isìlæ̀ ta wù tum na wà gvi ɨ̀ yèyn ma layn. ³³Mɨ n-jêm na Fɨyini fɨ boysɨ vâ bòm ìtof ì zæ. Wà gamtɨ meyn mà na ka mà zuetɨ ghelɨ sɨ sɨ̀sɨ sɨ a ma ngeŋ. ³⁴Mɨ n-bê sɨ̂ và asɨ nɨ̀ Bôbo Fɨyini fɨ ghelɨ Isìlæ̀ fifɨ̀ a fɨ n-chi, ma fɨ ni meyn na ka mà ni iwo i bzɨ-i sɨ̂ và, wà nà n-faŋ tɨ̀ nyàŋsɨ̀ tɨ̀ gvì sɨ yeyn ma, a ɨtuʼ se sɨ layn a libɨs nô wul ɨ̀ lûmnɨ̀ ɨ̀mòʼ ɨ bu kalɨ wi a ndo nɨ̀ Nabàl, ma ma zuetɨ meyn nô ghɨ̀ jɨ̀m.”

³⁵Devìt ɨ taŋi tì ɨ fsɨ ɨfwo vzɨ̀ a wù gvì nɨ̀ ŋweyn ɨ bè sɨ̂ ŋweyn na, “Kfa kɨ nɨ̀ mbôynɨ̀. Ma yvɨ meyn ìwo zì a wà bè ghɨ sɨ ni kɨ tî.”

³⁶A nà ghɨ ta Abigèl kàsi kfa wu yeyn ma Nabàl jaŋtɨ meyn ghelɨ kɨ̀ sɨ idvɨ̀ nà yɨsɨ-à. Wù nà n-sɨ ghɨ ma mɨ̀lùʼ ku meyn nô sɨ a ŋaŋ wù na sɨ ghɨ kɨ ɨwùyn ɨwùyn. Abigèl ɨ faŋ tɨ bê iwo sɨ̂ ŋweyn nô ta ka ɨtuʼ layn. ³⁷A nà sɨ ghɨ nɨ̀ ìbɨsì bɨsì ta asɨ a Nabàl à làni meyn, wî ŋweyn ɨ fèʼtɨ̀ nô mɨ ghà sɨ̂ ŋweyn ta yi tî gàyn. Wu nà yvɨ gvî tèyn, alima-alima ɨ bàsà ŋweyn wu fe ɨ kèblɨ̀ ɨ to kɨ ta ngòʼ. ³⁸Mɨ̀chi chwò kɨ sɨ chem ìvɨm Bôbo nì Nabàl ɨ kfɨ.

³⁹Devìt ɨ yvɨ na Nabàl kfɨ meyn wu bè na, “Mɨ n-fu àyòŋnɨ̀ sɨ̂ Bôbo. Wù dyeyn meyn na Nabàl ti meyn nì iwo i bzɨ-i ta wù tî tèlɨ ma. Bôbo buʼsɨ meyn na ka mà ni jas, ɨ̀ fù ngeʼ sɨ̂ Nabàl bòm ìwo i bzɨ-i zɨ̀ a wu tî mòm sɨ̂ mà.” Ta wù tàŋi mèsì tî ɨ tum ghelɨ na ghɨ ndu bè sɨ̂ Abigèl na wù gvi nà ghɨ wî ŋweyn. ⁴⁰Ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ Devìt ɨ ndù a ntèʼ Kamèl ɨ bè sɨ̂ Abigèl na, “Devìt tum ghes na ghès gvi bè và sɨ a wi (na yi n-kôŋ sɨ mala vâ).

⁴¹Abigèl ɨ ngvɨmtɨ ɨ tfɨŋsɨ àtu a nse ɨ bè na, “Ma bɨmi meyn. Mɨ n-kôŋ sɨ nà ghɨ nô mɨ wul ɨ̀felɨnɨ̀ sɨ̂ zɨ̀ ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ Devìt, sû nô mɨ ɨ̀vɨ ɨ̀ vzɨ.” ⁴²Wu n-tàŋi tî ɨ nyaŋsɨ koʼ kɨ koʼ atû njàkâs nɨ̀ ŋweyn ɨ lì ghelɨ ghɨ felɨnɨ nɨ̀ ŋweyn ghɨki ghɨ̀tâyn àŋena lù ŋêyn ghelɨ ghɨ felɨnɨ̀ nɨ̀ Devìt. Wu ndu ɨ nà sɨ ghɨ wî Devìt. ⁴³Devìt nà n-ghɨ ma wù n-læ meyn mala Ahinòm ɨ wâyn wùl ɨ̀ Jezlèl, àŋena ghɨ̀bò ɨ nà sɨ ghɨ ghɨ̀ki ŋweyn. ⁴⁴À nà n-ghɨ tì ma Sôl sɨ ghɨ ma wù lì meyn wî Devìt ɨ Mikàl fù sɨ̂ Baltèl ɨ wâyn Layìsh ma wù lù a Galìm.